[ archief ] nooit over een periode van drie jaar had mogen presenteren.

[tester]

miljoenenclaims van de vorig jaar opgerichte stichting Leaseverlies bij beleggingsgigant Dexia waren in de afgelopen maanden de soms wanhopige uitingen van particuliere beleggers. Ze trachtten hun gram te halen op de meest kapitalistische instellingen die Nederland rijk is: de institutionele beleggers.


Heel veel kleine particuliere beleggers voelen zich opgelicht door bedrijven als Legio Lease, die hen in de tweede helft van de negentiger jaren met soms zeer agressieve colportagemethoden probeerden beleggingsproducten te verkopen. Met populaire termen als Sprintplan, Vermogensvermeerderaars, Winstverdriedubbelaar etc. werden op leasebasis korte termijn beleggingsconstructies aan de man gebracht, waarbij de particulier zich veelal niet realiseerde, dat hij met geleend geld een aanzienlijke aandelenportefeuille kocht.



Aandelenexpres

Banken en verzekeraars speelden deskundig in op het verlangen van de kleine particulier, om ook mee te mogen springen op de in volle snelheid rijdende aandelenexpres. De meeste particulieren hadden niet het besef, dat de inmiddels overbeladen trein in duizelingwekkende vaart het stootblok van het eindstation naderde. Snelle verkopers van beleggingsinstellingen wuifden de vele vragen over dat eventueel naderende eindstation lacherig weg. "Dat is nou weer flauw om zo’n ontzettend negatieve vraag te stellen", reageerde een verkoper van Legio Lease eind 1998 op de nuchtere vraag van de redactie van Wegwijs.



Kater

Inmiddels lijden de particuliere beleggers van toen tezamen miljoenenverliezen en dagen Dexia voor het gerecht: De Belgische maatschappij Dexia nota bene, die zelf part noch deel had aan de malafide verkooppraktijken. Dexia kocht twee jaar geleden, in al haar argeloosheid, Bank Labouchère van Aegon, zich niet realiserende dat zij, met Legio Lease, de dochter van Labouchère, een enorme kat in de zak kocht. Inmiddels is Dexia erachter dat de kat een kater blijkt te zijn. Dexia voelt zich, moreel terecht, "gepakt" door Aegon, wier naam de laatste jaren steeds weer in verband wordt gebracht met bedrijven, die op een discutabele wijze beleggingsproducten aan de man hebben gebracht.



Misleiding?

Is het terecht dat particuliere beleggers boos zijn op de beleggingsmaatschappijen of dienen zij de hand in eigen boezem te steken? Veel particulieren hebben zich in alle oprechtheid niet gerealiseerd, dat zij voor die mooie "Winstverdriedubbelaar" in feite een, voor hun doen, grote lening sloten. Uit vraaggesprekken met een groot aantal particulieren blijkt de gedachte te overheersen, dat zij met de maandelijkse overmaking eigenlijk maandelijks een portie aandelen kochten. Hoe het mogelijk was dat zij met dit kleine bedrag toch een in verhouding grote winst op aandelen zouden kunnen bereiken, was menigeen niet duidelijk.



Lening

De sfeer was destijds euforisch. "Als je niet snel beslist om mee te doen dan zou het wellicht te laat kunnen zijn", zo voerden de verkopers van Legio Lease en andere instellingen de druk nog wat verder op. Om deze keer eindelijk het grote kapitaal niet te missen, hebben veel particulieren met magere spaarrekeningen, hun handtekening gezet onder wat achteraf een "lening met opdracht tot aankoop van aandelen bleek te zijn". In plaats van een bedrag per maand voor de aankoop van aandelen, bleek het maandbedrag slechts de betaling van rente te zijn voor een, voor veel mensen, behoorlijk grote lening.



Geen hypotheek

Een aantal particulieren kwam daar pas achter toen zij problemen kregen bij het verkrijgen van een hypotheek. De "Winstverdriedubbelaar", die gouden bergen moest opleveren, bleek bij het Bureau Krediet Registratie -BKR- in Tiel ingeschreven te staan als een nog niet ingeloste schuld. ”Jammer dan, . . . . geen hypotheek!”, zo reageerden de banken en verzekeraars. Zelfs Aegon deed moeilijk met het verstrekken van een hypotheek als bleek dat de aanvrager bij Legio Lease, nota bene één van de Aegon bedrijven, een "Winstverdriedubbelaar" had gesloten. Aegon hield bij het verstrekken van hypotheken destijds kennelijk meer rekening met de schuld van de "Winstverdriedubbelaar" dan met de door haarzelf aangeprezen potentiële winst van het product.



Aardigheidje

Het echtpaar De Vroet uit Ridderkerk heeft eind 1998 een verkoper van Legio Lease over de vloer gehad. De verkoper slaagde erin het echtpaar over te halen direct € 2.000,- te storten en daarna een bedrag van € 95,83 per maand. Voor dat bedrag zou een aandelenpakket worden gekocht, waarvan de "aanzienlijke" meerwaarde na drie jaar zou kunnen worden opgevraagd. Dat was de bedoeling ook van de familie De Vroet, want ze verwachtten dat tegen die tijd hun jongste zoon op eigen benen zou staan en ze wilden hem de opbrengst van deze "Winstverdriedubbelaar" als een aardigheidje meegeven.



"Verliesverdriedubbelaar"

Het ging allemaal goed totdat eind 2000 de aandelenkoersen kelderden en daarmee de Winstverdriedubbelaar, volgens De Vroet, veranderde in een "Verliesverdriedubbelaar". De financieel consulent, die hij recent in de arm nam om hem bij te staan, berekende dat Legio Lease hem naast zijn storting van € 2.000,- een lening had aangesmeerd van ruim € 10.000,-. Die € 95,83 aan maandelijkse lasten bleek per saldo een rentebedrag van maar liefst 11,5%. Toen de "Winstverdriedubbelaar" ultimo 2001 zou moeten gaan uitkeren, bleken de voor € 12.000,- gekochte aandelen nog maar € 9.600,- waard te zijn. Geen aardigheidje voor hun zoon dus, maar per saldo een verlies van € 2.000,- aan eerste storting, € 3.450,- aan rente en een verlies op aandelen van € 2.400,-. De transactie had in drie jaar tijd dus alleen maar € 7.850,- gekost en niets opgeleverd. Er zat niets anders op dan maar door te gaan, want een dergelijk bedrag konden de De Vroets niet aflossen.



Vast tot 2009

Zoals bekend is de aandelenmarkt daarna nog veel verder ingestort. De familie De Vroet zit momenteel nog steeds met de lening in haar maag. Een piepkleine meevaller is dat de rente vanaf de volgende verlengingsdatum, december 2004, door Dexia wordt verlaagd tot een normaal niveau. Medio maart 2003, toen de beurzen op hun dieptepunt aangeland waren, bedroeg het totale verlies al € 11.179,-. Nu de grootste ellende op de beurs voorbij lijkt, is het verlies gereduceerd tot € 10.098,-. De consulent, die de Vroet adviseerde, heeft uitgerekend dat, als de aandelenbeurs zich herstelt tot een normaal niveau, het gemiddeld genomen nog tot eind 2009 zal duren eer het gehele verlies is goedgemaakt en er vanaf dat moment winst gemaakt kan worden. Om alleen maar quitte te spelen zit De Vroet dus nog minstens zes en een half jaar vast aan de "Winstverdriedubbelaar".



Pechvogel

De Vroet had natuurlijk alle pech van de wereld. Ten eerste maakte hij de grootste aandelencrash in 70 jaar mee. Ten tweede besloot de regering om de belastingaftrek voor dit soort constructies te schrappen vanaf januari 2001. Ten derde bleek ook nog eens 33% van de aandelen belegd te zijn in het Ahold concern, waar de aandelen nog dieper in het ravijn stortten door creatief boekhouden. Pechvogel De Vroet heeft zich aangesloten bij de stichting Leaseverlies, die de claim bij Dexia heeft ingediend.



Krokodillentranen

Velen zijn gedupeerd door de snelle verkopers van Legio Lease en andere beleggingsmaatschappijen. Tussen degenen die last hebben gehad van de gekantelde sfeer op de aandelenmarkt zitten niet alleen gewone hardwerkende mensen. Ook ervaren hoogopgeleide mensen met grote vermogens waren soms de dupe. Sommigen hebben kapitalen verloren doordat hun beleggingen na verloop van tijd veel minder opbrachten.



Een aantal vermogenden heeft de afgelopen jaren de hypotheek verhoogd om met het overgebleven geld te kunnen speculeren. Sommigen maken, om hun verlies te compenseren, handig misbruik van de sfeer die is ontstaan rond de kleine particuliere beleggers. Te goeder naam en faam bekend staande beleggingsadviseurs krijgen vanuit deze hoek soms claims aan hun broek die vol-strekt irrelevant zijn. De rechtbank gaat er in dergelijke gevallen echter vanuit dat er verschillen zijn tussen de kennis van zaken van de kleine particulier en die van een hoger opgeleide.



Domme handeling

Recent werd door een Brabantse academicus een claim ingediend in verband met het feit dat hij € 100.000,- had verloren op zijn beleggingshypotheek. De man had in 1999 op zijn huis extra geld geleend om te beleggen. Van de waarde van zijn beleggingsportefeuille zou hij de lasten van zijn hypotheek betalen. Toen twee jaar later de beurzen trieste resultaten lieten zien, raakte hij zo in paniek dat hij besloot om de gehele hypotheek tussentijds met boete te beëindigen en over te brengen naar een andere bank. De aan de beleggingshypotheek gekoppelde aandelenportefeuille besloot de man tegen alle adviezen in te verkopen. Per saldo leverde hem dat een verlies op van ongeveer € 100.000,-.



De claim van de man werd niet ontvankelijk verklaard, omdat schriftelijk bewezen kon worden dat tijdens het verkoopgesprek alle voor- en nadelen van de transactie waren doorgesproken. Daarnaast bleek dat voor een aanzienlijk deel defensief was belegd in obligatiefondsen. Duidelijk is dat een beleggingshypotheek nu juist een uitgesproken langetermijnproduct is, dat zich zeer zeker niet voor tussentijdse beëindiging leent.



Principes

Er komen trouwens meer beleggers van een koude kermis thuis. Ook de beleggers die zich graag met het aandeel World On Line rijk hadden willen rekenen en daarna hun misrekening wilden neerleggen bij oprichtster Nina Brink en haar bank ABN AMRO, die de uitgifte van aandelen had geregeld, kregen van de rechter ongelijk. Zodra het om financiën gaat, zijn veel mensen plotseling hun eigen verantwoordelijkheid en principes op het tijdstip van de beslissing vergeten.

Wel bescherming, niet zielig

Ook Arthur Docters van Leeuwen, de Autoriteit Financiële Markten in hoogsteigen persoon, vindt de klant "niet altijd zielig" als deze tegenover een groot bedrijf staat. Wel gaat Docters van Leeuwen bijzonder veel werk maken van de Wet Financiële Dienstverlening die van toepassing zal worden verklaard op beleggingsadviseurs, hypotheekadviseurs, financiële planners en kredietbemiddelaars. Het is de bedoeling dat de wet in april 2004 van kracht wordt en dat er strenge regels worden gemaakt voor de wijze van advisering. Eén van de verbeteringen die alvast van kracht is geworden, is de verplichting dat adviseurs eerst een beleggingsprofiel van hun klant moeten maken alvorens tot zaken te komen.



Korte termijndenken

Zowel de verkopers van Legio Lease als de Brabantse academicus kan een zelfde mate van korte termijn denken worden verweten. Zij gingen er met anderen vanuit dat wat aandelenmarkten over langere periodes kunnen presteren, ook op de korte termijn mogelijk moet zijn. Dat is niet juist.



Over de afgelopen 55 jaar heeft men wat dat betreft ooit alle periodes van 20 jaar, 15 jaar, 10 jaar en 5 jaar onderzocht. Gebleken is dat over de 35 periodes van 20 jaar die men heeft kunnen meten, aandelen het altijd beter hebben gedaan dan obligaties. Over alle periodes van 15 jaar was dat trouwens ook zo. Over de periodes van 10 jaar gemeten, bleek gemiddeld 1,1 keer obligatiebelegging beter uit te komen dan aandelen, terwijl dat gedurende de periodes van 5 jaar gemiddeld zelfs 1,4 keer voorkwam.



Logisch derhalve dat men de zogenaamde "Winstverdriedubbelaar" nooit over een periode van drie jaar had mogen presenteren. Een verzekeraar als Aegon had daarvan op de hoogte moeten zijn en had beter op de gevaren moeten wijzen.


Bescherming essentieel

Als men al aan beleggingsconstructies voor de korte termijn denkt, dan dienen die altijd beschermd te worden. Bescherming op de korte termijn van aandelen, kan uitstekend gebeuren met putopties. Eén van de beste vermogensbeheerders in ons land, die het ‘beschermd beleggen’ tot een professie heeft verheven, is Simon A. Cohen van het gelijknamige kantoor in Rotterdam. Cohen behaalt, zelfs over de afgelopen treurige jaren, met aandelen aansprekende resultaten. Het beschermingssysteem van Cohen heeft ervoor gezorgd dat degenen die in januari 1995 met hem in zee gingen, na alle ellende van de afgelopen jaren, nog kunnen zeggen dat hun aandelenportefeuille sindsdien met 103% is gestegen.



Degenen die over dezelfde periode de AEX hebben gevolgd, hebben slechts een progressie geboekt van 32%. Even ter vergelijking; een spaarrekening zou over deze periode 36,8% hebben opgebracht. De resultaten van Cohen zijn al jaren uitstekend (zie ook verder op deze site).



Cohen is behalve vermogensbeheerder een bekend auteur van boeken en artikelen over beleggen. Al sinds 1986 verschijnt van de hand van Cohen het jaarlijkse Handboek over Beleggen. Cohen geeft over dit onderwerp colleges aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Degenen die nadere informatie wensen over beschermd beleggen of over een verstandige wijze van beleggen anno 2003, kunnen gebruik maken van het antwoordformulier op deze site

[Luc]

Hoi Tester,

Dank je voor dit stuk. Ik vind het wel een goeie.
Kun je nog even vermelden waar je het vandaan hebt?

Mvg,

Luc

[Hans A]

Waar stond dit bericht vandaan?