[ archief ] Psychologie van het sparen: onderzoek naar spaargedrag

[spaaronderzoek]

Voor mijn masterthese risicopsychologie onderzoek ik welke psychologische factoren een rol spelen bij het spaargedrag van consumenten. Waarom zijn sommige mensen fervente spaarders terwijl anderen juist het geld opmaken wat ze overhouden? En welke rol zouden risicotolerantie, zelfeffectiviteit en normen over spaargedrag hierbij spelen?

De verwachting is dat dit onderzoek aanknopingspunten geeft voor manieren waarop we consumenten kunnen helpen om geld te sparen voor een financiële buffer, zodat ze beter zijn voorbereid op financiële tegenslagen.

Ik zou u willen vragen of u een online vragenlijst, die zo'n 10 minuten duurt, wilt invullen. Als waardering voor uw moeite worden onder de deelnemers 5 Bol.com waardebonnen à € 20,- verloot.

U kunt het onderzoek hier vinden:

• https://www.surveymonkey.com/s/spaaronderzoekUT

Dit onderzoek heeft geen commerciële insteek en uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld.

Mocht u nog vragen of opmerkingen over dit onderzoek hebben, dan kunt u deze natuurlijk kwijt in dit topic. Alvast erg bedankt voor uw tijd en moeite!

[Miepje1]

Ingevuld. Wat een verademing. Een vragenlijst in fatsoenlijk en duidelijk Nederlands. Met een mooie inleiding en zelfs een verwijzing waar je t.z.t. de resultaten kunt lezen.
Veel succes gewenst!

[spaaronderzoek]

Ingevuld. Wat een verademing. Een vragenlijst in fatsoenlijk en duidelijk Nederlands. Met een mooie inleiding en zelfs een verwijzing waar je t.z.t. de resultaten kunt lezen.
Veel succes gewenst!

Bedankt voor je compliment en ook bedankt voor het invullen!

[Ad Verkaad]

Ingevuld. Wat een verademing. Een vragenlijst in fatsoenlijk en duidelijk Nederlands. Met een mooie inleiding en zelfs een verwijzing waar je t.z.t. de resultaten kunt lezen.
Veel succes gewenst!

Een dergelijke reactie nodigt uit om kritisch te zijn

Dus: bij vraag 9 moet het "mensen die ik belangrijk vind of wier mening ..."

En het zou handig zijn om een balkje te zien met de voortgang, zodat ik weet hoeveel vragen er nog gaan komen.

Voor de rest prima enquête!

[Miepje1]

Betrapt
Dankjewel Ad. Komt ervan als je te snel leest...

[spaaronderzoek]

Bedankt voor het invullen!

Een dergelijke reactie nodigt uit om kritisch te zijn

Dus: bij vraag 9 moet het "mensen die ik belangrijk vind of wier mening ..."

Bedankt voor de feedback, je hebt gelijk; mening is vrouwelijk en dan is het wier, wiens zou kunnen als het mannelijk is.

En het zou handig zijn om een balkje te zien met de voortgang, zodat ik weet hoeveel vragen er nog gaan komen.

Dat klopt, dat zou wel handiger zijn geweest. Ik heb hier wel naar gekeken, maar doordat de pagina's in willekeurige volgorde zijn, kan SurveyMonkey hier niet goed mee omgaan. Het zou dan kunnen dat je op pagina 2 krijgt te zien dat je al op 70% zit, terwijl je op pagina 3 dan terugvalt naar 20% vooruitgang.

Bedankt voor je reactie en het invullen!

[spaaronderzoek]

Mocht je nog willen meedoen en kans maken op een waardebon, het onderzoek loopt nog enkele dagen. Daarna begint de data analyse; zo rond maart 2014 zal ik de resultaten hier op het forum delen.

Iedereen die hem al heeft ingevuld: bedankt!

[spaaronderzoek]

Het onderzoek is vandaag afgelopen en meedoen is niet meer mogelijk.

Ik wil iedereen graag bedanken voor zijn of haar deelname. Veel mensen hebben de vragenlijst ingevuld en daar ben ik zeer dankbaar voor.

(De waardebonnen zijn inmiddels verloot en de winnaars zijn hiervan via hun opgegeven e-mail adres op de hoogte gebracht).

Rond maart 2014 zal ik de samenvatting van onderzoeksresultaten hier plaatsen zodat jullie weten wat eruit is gekomen.

Bedankt!

[spaaronderzoek]

Rond maart 2014 zal ik de samenvatting van onderzoeksresultaten hier plaatsen zodat jullie weten wat eruit is gekomen.

Het heeft iets langer geduurd dan verwacht, maar zoals beloofd de uitkomsten:

Samenvatting onderzoek
Met een financiële buffer zijn mensen beter in staat om hun eigen boontjes te doppen als ze worden getroffen door een financiële tegenslag. Maar uit NIBUD onderzoek blijkt dat 40% van de Nederlandse huishoudens minder dan 3,550 euro aan spaargeld heeft en 15% heeft zelfs geen spaargeld. Hoe kunnen we nu mensen motiveren om meer te sparen?

In dit onderzoek werd een psychologisch model ontwikkeld om die vraag te beantwoorden. Aan de online vragenlijst deden 340 respondenten mee, waarvan 272 alle vragen invulden. Doordat de deelnemers uit verschillende groepen kwamen (zo was de helft student en iets minder dan de helft werkend) was er meer dan voldoende data beschikbaar om de veronderstellingen te toetsen.

Uitkomsten van het onderzoek
Het gerapporteerde spaargedrag werd sterk beïnvloed door financiële zelfeffectiviteit (de mate waarin iemand het idee heeft om goed te kunnen omgaan met geldzaken) en de spaarintentie. Mensen die zich competent voelden bij het omgaan met geldzaken sparen meer, terwijl mensen die zich machteloos voelen als het op geld aankomt minder sparen. Dat de spaarintentie redelijk sterk van invloed was op spaargedrag gaf aan dat het vertalen van intenties naar spaargedrag goed lukte.

De spaarintentie werd sterk beïnvloed door financiële zelfeffectiviteit: mensen die zichzelf goed in staat voelen om met geldzaken om te gaan hebben een sterkere spaarintentie. Ook financiële risico tolerantie bleek spaarintentie te beïnvloeden: mensen die weinig financiële risico's willen nemen hebben een sterkere neiging tot sparen, terwijl mensen die bereid zijn om meer financiële risico's te nemen minder spaarintentie hebben.

Financiële risico tolerantie werd op zijn beurt vooral beïnvloed door subjectieve financiële kennis: het bleek dat mensen die van mening zijn dat ze veel verstand hebben van geldzaken bereid zijn om meer financiële risico's te nemen. Mensen die dachten minder verstand te hebben van financiële zaken hadden juist een lage tolerantie voor financiële risico's.

Opvallende uitkomsten
Een paar opvallende uitkomsten waren er ook. Subjectieve spaarnormen (de waargenomen sociale normen in de omgeving over sparen) waren niet van invloed op spaarintentie. Dit suggereert, tenminste in dit onderzoek, dat de mening van de sociale omgeving geen rol speelt als het op sparen aankomt.

Ook bleek dat waargenomen spaarobstakels (zoals het idee om te weinig inkomen te hebben om te sparen) niet van invloed waren op het vertalen van spaarintentie naar spaargedrag. Dit lijkt aan te geven dat, als het gaat om sparen voor een financiële buffer, mensen zich niet laten leiden door spaarobstakels. Misschien dat bij grote, concrete spaardoelen (zoals een nieuwe auto of aanbetaling voor een huis) de waargenomen spaarobstakels wel van invloed zijn.

Hiernaast bleek dat demografische variabelen (zoals inkomen en wel of niet werkzaam) een stuk minder invloed hadden op spaargedrag dan de psychologische variabelen hadden.

Samengevat gaven de uitkomsten aan: bij sparen voor financiële tegenslagen laten mensen zich vooral leiden door wat ze denken en ervaren, niet door wat ze wel of niet hebben (zoals geld).

[spaaronderzoek]

(vervolg van bovenstaande reactie)


Praktische implicaties
Uitkomsten van het onderzoek suggereerden het volgende:

• Mensen die een gevoel van controle ervaren bij geldzaken en het gevoel hebben de benodigde vaardigheden te hebben, hebben zowel een sterkere spaarintentie als ook meer gerapporteerd spaargedrag. Informatie die hierop inspeelt (zoals een concreet stappenplan) kan daarom bijdragen aan meer spaargedrag.

• Een focus op mogelijke verliezen en mislukkelingen leidt tot een hogere neiging om te sparen voor een financiële buffer dan een focus op winsten. Mensen attenderen op de gevaren die ze lopen met een kleine (of geen) financiële buffer kan daarom leiden tot een hogere intentie om te sparen (mits dit mensen niet het gevoel geeft geen controle of de benodigde vaardigheden te hebben).

Het volledige onderzoek (Engelstalig) wordt binnenkort gepubliceerd op http://essay.utwente.nl/ onder de titel "The cost of self-protective measures: psychological predictors of saving money for a financial buffer".


Iedereen die heeft deelgenomen aan het onderzoek nogmaals bedankt: zonder uw tijd en moeite waren er niet zulke mooie resultaten gevonden.

[ruud_a]

In dit onderzoek werd een psychologisch model ontwikkeld om die vraag te beantwoorden. Aan de online vragenlijst deden 340 respondenten mee, waarvan 272 alle vragen invulden. Doordat de deelnemers uit verschillende groepen kwamen (zo was de helft student en iets minder dan de helft werkend) was er meer dan voldoende data beschikbaar om de veronderstellingen te toetsen.

met de helft student en bijna de helft werken, is het resultaat duidelijk niet representatief voor de nederlandse beolking.
alle mensen met een uitkering, mensen in de AOW en mensen die van hun geld leven hebben blijkbaar niet meegedaan
een enquette met slechts 340 respondenten lijkt me sowieso weinig representatief.

Uitkomsten van het onderzoek
Het gerapporteerde spaargedrag werd sterk beïnvloed door financiële zelfeffectiviteit (de mate waarin iemand het idee heeft om goed te kunnen omgaan met geldzaken) en de spaarintentie. Mensen die zich competent voelden bij het omgaan met geldzaken sparen meer, terwijl mensen die zich machteloos voelen als het op geld aankomt minder sparen. Dat de spaarintentie redelijk sterk van invloed was op spaargedrag gaf aan dat het vertalen van intenties naar spaargedrag goed lukte.

mogelijk voelen de mensen zich machteloos over geld, wanneer ze niet in staat zijn om te sparen?
een verwisseling van oorzaak en gevolg dus?
nu weet ik uw definitie van spaarintentie niet, maar als ik het vertaal met de bedoeling hebben om te sparen (willen sparen) dan ligt het voor de hand, dat mensen die willen sparen ook meer sparen.

De spaarintentie werd sterk beïnvloed door financiële zelfeffectiviteit: mensen die zichzelf goed in staat voelen om met geldzaken om te gaan hebben een sterkere spaarintentie. Ook financiële risico tolerantie bleek spaarintentie te beïnvloeden: mensen die weinig financiële risico's willen nemen hebben een sterkere neiging tot sparen, terwijl mensen die bereid zijn om meer financiële risico's te nemen minder spaarintentie hebben.

hier de zelfde vraag over omdraaien van oorzaak en gevolg.

Financiële risico tolerantie werd op zijn beurt vooral beïnvloed door subjectieve financiële kennis: het bleek dat mensen die van mening zijn dat ze veel verstand hebben van geldzaken bereid zijn om meer financiële risico's te nemen. Mensen die dachten minder verstand te hebben van financiële zaken hadden juist een lage tolerantie voor financiële risico's.

het ligt voor de hand, dat je zult handelen naar het beeld dat je van je zelf hebt.
ik heb bijvoorbeeld nooit geprobeerd om met een touw te proberen spoorwagens te trekken, omdat ik niet het idee heb van mijzelf dat dit me zou gaan lukken.
er zijn andere mensen die dat blijkbaar wel kunnen en doen dit als hobby

[ruud_a]

Opvallende uitkomsten
Een paar opvallende uitkomsten waren er ook. Subjectieve spaarnormen (de waargenomen sociale normen in de omgeving over sparen) waren niet van invloed op spaarintentie. Dit suggereert, tenminste in dit onderzoek, dat de mening van de sociale omgeving geen rol speelt als het op sparen aankomt.

subjectieve spaarnormen en waargenomen spaarnormen lijken mij niet het zelfde ding.
subjectief is een intepretatie en waargenomen zou feitelijk moeten betekenen.

Ook bleek dat waargenomen spaarobstakels (zoals het idee om te weinig inkomen te hebben om te sparen) niet van invloed waren op het vertalen van spaarintentie naar spaargedrag. Dit lijkt aan te geven dat, als het gaat om sparen voor een financiële buffer, mensen zich niet laten leiden door spaarobstakels. Misschien dat bij grote, concrete spaardoelen (zoals een nieuwe auto of aanbetaling voor een huis) de waargenomen spaarobstakels wel van invloed zijn.

de spaarobstakels zouden juist een aansporing kunnen zijn voor het aanleggen van een financiele buffer.
iemand met een ruim inkomen kan altijd bij de bank lenen.

Hiernaast bleek dat demografische variabelen (zoals inkomen en wel of niet werkzaam) een stuk minder invloed hadden op spaargedrag dan de psychologische variabelen hadden.

iedereen leidt zijn leven vanuit zijn eigen werkelijkheid.
dat hoeft geen objectieve werkelijkheid te zijn.
hoe u aan die demografische gegevens komt van inkomen en wel of niet werkzaam ontgaat me, omdat u eerder aangeeft dat er bijna uitsluitend studenten en werkenden aan de enquette hebben meegedaan.

Samengevat gaven de uitkomsten aan: bij sparen voor financiële tegenslagen laten mensen zich vooral leiden door wat ze denken en ervaren, niet door wat ze wel of niet hebben (zoals geld).

daar had u geen enquette voor hoeven houden.
zoals boven al gesteld, leeft iedereen in zijn eigen werkelijkheid, die helemaal geen objectieve werkelijkheid hoeft te zijn.

[ruud_a]

(vervolg van bovenstaande reactie)


Praktische implicaties
Uitkomsten van het onderzoek suggereerden het volgende:

• Mensen die een gevoel van controle ervaren bij geldzaken en het gevoel hebben de benodigde vaardigheden te hebben, hebben zowel een sterkere spaarintentie als ook meer gerapporteerd spaargedrag. Informatie die hierop inspeelt (zoals een concreet stappenplan) kan daarom bijdragen aan meer spaargedrag.

• Een focus op mogelijke verliezen en mislukkelingen leidt tot een hogere neiging om te sparen voor een financiële buffer dan een focus op winsten. Mensen attenderen op de gevaren die ze lopen met een kleine (of geen) financiële buffer kan daarom leiden tot een hogere intentie om te sparen (mits dit mensen niet het gevoel geeft geen controle of de benodigde vaardigheden te hebben).

Het volledige onderzoek (Engelstalig) wordt binnenkort gepubliceerd op http://essay.utwente.nl/ onder de titel "The cost of self-protective measures: psychological predictors of saving money for a financial buffer".


Iedereen die heeft deelgenomen aan het onderzoek nogmaals bedankt: zonder uw tijd en moeite waren er niet zulke mooie resultaten gevonden.

staat hier nu dat iedereen spaart?

[spaaronderzoek]

Bedankt voor je reactie Ruud.

met de helft student en bijna de helft werken, is het resultaat duidelijk niet representatief voor de nederlandse beolking.
alle mensen met een uitkering, mensen in de AOW en mensen die van hun geld leven hebben blijkbaar niet meegedaan
een enquette met slechts 340 respondenten lijkt me sowieso weinig representatief.

Ik zei dat er dankzij de deelnemers aan het onderzoek meer dan voldoende data voorhanden was om de veronderstellingen te toetsen. Daarmee is het onderzoek inderdaad niet direct representatief.

mogelijk voelen de mensen zich machteloos over geld, wanneer ze niet in staat zijn om te sparen?
een verwisseling van oorzaak en gevolg dus?

Waargenomen spaarobstakels (waarom een waargenomen gebrek aan inkomen) bleken geen invloed te hebben op het spaargedrag, terwijl machteloos voelen over geld wel invloed had op spaargedrag.

nu weet ik uw definitie van spaarintentie niet, maar als ik het vertaal met de bedoeling hebben om te sparen (willen sparen) dan ligt het voor de hand, dat mensen die willen sparen ook meer sparen.

Dat klopt, en dat was ook één van de aannames. Het had echter ook zo kunnen zijn dat mensen wel willen sparen, maar hier niet aan toekomen doordat bijvoorbeeld ze geen geld overhouden. Dat bleek in dit onderzoek niet zo te zijn: als mensen wouden sparen, dan konden ze dat ook redelijk vertalen naar spaargedrag.

hoe u aan die demografische gegevens komt van inkomen en wel of niet werkzaam ontgaat me, omdat u eerder aangeeft dat er bijna uitsluitend studenten en werkenden aan de enquette hebben meegedaan.

Eén van de vragen in het onderzoek was:

Wat is uw netto inkomen per maand?
a. Geen eigen inkomen
b. Minder dan € 1500
c. € 1500 - € 3000
d. Meer dan € 3000
e. Weet ik niet
f. Wil ik niet zeggen

staat hier nu dat iedereen spaart?

Ik zie niet waar je dat ziet staan, sorry.

[ruud_a]

Bedankt voor je reactie Ruud.

met de helft student en bijna de helft werken, is het resultaat duidelijk niet representatief voor de nederlandse beolking.
alle mensen met een uitkering, mensen in de AOW en mensen die van hun geld leven hebben blijkbaar niet meegedaan
een enquette met slechts 340 respondenten lijkt me sowieso weinig representatief.

Ik zei dat er dankzij de deelnemers aan het onderzoek meer dan voldoende data voorhanden was om de veronderstellingen te toetsen. Daarmee is het onderzoek inderdaad niet direct representatief.

mogelijk voelen de mensen zich machteloos over geld, wanneer ze niet in staat zijn om te sparen?
een verwisseling van oorzaak en gevolg dus?

Waargenomen spaarobstakels (waarom een waargenomen gebrek aan inkomen) bleken geen invloed te hebben op het spaargedrag, terwijl machteloos voelen over geld wel invloed had op spaargedrag.

nu weet ik uw definitie van spaarintentie niet, maar als ik het vertaal met de bedoeling hebben om te sparen (willen sparen) dan ligt het voor de hand, dat mensen die willen sparen ook meer sparen.

Dat klopt, en dat was ook één van de aannames. Het had echter ook zo kunnen zijn dat mensen wel willen sparen, maar hier niet aan toekomen doordat bijvoorbeeld ze geen geld overhouden. Dat bleek in dit onderzoek niet zo te zijn: als mensen wouden sparen, dan konden ze dat ook redelijk vertalen naar spaargedrag.

hoe u aan die demografische gegevens komt van inkomen en wel of niet werkzaam ontgaat me, omdat u eerder aangeeft dat er bijna uitsluitend studenten en werkenden aan de enquette hebben meegedaan.

Eén van de vragen in het onderzoek was:

Wat is uw netto inkomen per maand?
a. Geen eigen inkomen
b. Minder dan € 1500
c. € 1500 - € 3000
d. Meer dan € 3000
e. Weet ik niet
f. Wil ik niet zeggen

staat hier nu dat iedereen spaart?

Ik zie niet waar je dat ziet staan, sorry.

bij practische implicaties.
twee groepen mensen en beiden sparen

hoe zit het dan met alle mensen die niet sparen?
die vind ik in het onderzoek eigenlijk nergens terug.

[spaaronderzoek]

twee groepen mensen en beiden sparen

hoe zit het dan met alle mensen die niet sparen?
die vind ik in het onderzoek eigenlijk nergens terug.

Oh zo. Nee mensen die sparen zijn ook meegenomen in het onderzoek; sparen is alleen niet gemeten van "wel sparen" en "niet sparen", maar in meerdere stappen van helemaal niet tot veel sparen.

Dus de gegevens van de niet-spaarders zitten al in de resultaten verwerkt.