'Gesponsorde resultaten' - misleiding of niet?

[Consumenneke]

Ik maak er liever niet een nog grotere juridische stofwolk van, dus haal ik een citaat op bij Boek 9.

Google heeft onvoldoende uitleg gegeven waarom met de specifieke wetenschap die zij had vanaf januari/februari 2020 het tonen van deze advertenties via het GDN niet kon worden voorkomen. Haar nalaten prompt en afdoende actie te ondernemen is onrechtmatig jegens Kelder. De vordering van Kelder tot schadevergoeding nader op te maken bij staat is beperkt toewijsbaar. <>

Het zonder zijn toestemming gebruiken van zijn naam en/ of portret ter ondersteuning van nepnieuws en zelfs oplichtingspraktijken, vormt een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van Kelder en tast zijn eer en goede naam aan.

In het oordeel van het hof dat het beroep van Google op de vrijstelling van aansprakelijkheid niet opgaat voor negen advertenties in de periode maart — augustus van 2020 ligt besloten dat Google in strijd heeft gehandeld met de in acht te nemen maatschappelijke zorgvuldigheid omdat zij als behoedzaam marktdeelnemer is tekortgeschoten.

[Nijogeth]

Hebben jullie suggesties op welke andere manier er iets gedaan kan worden tegen gesponsorde zoekresultaten van bedrijven die de consument/zzpers misleiden?

Ik zou zeggen dat ze er misschien bij kunnen zetten dat het gesponsord is of dat het een advertentie is.

Dat staat er al bij. Anders kon ik dit topic niet openen.

Ah, dan laten zoals het is. Het is al perfect geregeld.

[Moneyman]

Ik maak er liever niet een nog grotere juridische stofwolk van, dus haal ik een citaat op bij Boek 9.

En daar staat vervolgens precies waar Speedy het ook over had - maar wat je toen een stofwolk noemde...

[Consumenneke]

Even terug naar de essentie.

We hebben hier -tig topics gehad over schoorsteenvegers en wat al niet meer die mensen op dezelfde manier vonden: bovenaan bij de gesponsorde resultaten.

Bij alle reclame (ook sluikreclame bij omroepen en van influencers) mag geen sprake zijn van misleiding, bedrog of wat bestempeld kan worden als oneerlijke handelspraktijk.

Een actie drie voor de prijs van één is dat niet, tenzij een korting kunstmatig opgeklopt is - zie ACM. Je kan als consument veel ophef maken over een beleefd nepaanbod, maar je zal een autoriteit aan je zijde moeten krijgen. Met oplichting kan je bij de politie terecht, al doet die veel zaken af als een kwestie tussen particulieren. Dan zul je naar de rechter moeten, die elke zaak apart beoordeelt. Je kan ook een klacht indienen bij de ACM of de reclamecodecommissie (SRC). Vande ACM hoor je meestal niks meer, maar de SRC neemt individuele klachten in behandeling - als je de procedure correct gevolgd hebt.

Je kan ook mopperen bij belangenorganisaties of kritische consumentenplatforms die opkomen voor een collectief of algemeen belang. Hun afkeuring heeft voor zover ik het kan overzien amper juridische waarde. Ik ben wel benieuwd hoe anderen daar over denken. Wel of geen gezag?

Gesponsorde resultaten voor een dienst of product die/dat erg duur verkocht wordt is dus op zich niet misleidend. Als je in de supermarkt een blikje fris gekoeld uit een automaat haalt, is dat blikje soms wel drie keer zo duur als een blikje dat lauw in het schap staat. Geen oneerlijke handelspraktijk.

Er zal dus meer aan de hand moeten zijn.

Je kan ook deze samenvatting van Radar lezen: Wat te doen bij oplichting via spoeddiensten.

[Moneyman]

Even terug naar de essentie.

Mooie samenvatting die precies aangeeft hoe het zit. Met als kleine toevoeging dat je voor de misleiding zélf altijd de verkoper aan moet spreken. Het aanspreken van de faciliterende platforms heeft alleen nut als hun handelen op zichzelf óók als onrechtmatig kwalificeert. Ga dus niet de platforms aanspreken op misleiding, want dan ga je nat.

Je kan ook mopperen bij belangenorganisaties of kritische consumentenplatforms die opkomen voor een collectief of algemeen belang. Hun afkeuring heeft voor zover ik het kan overzien amper juridische waarde. Ik ben wel benieuwd hoe anderen daar over denken. Wel of geen gezag?

Niet of nauwelijks gezag, soms wel invloed, zou mijn antwoord zijn. Bedrijven zijn immers nog wel eens benauwd voor negatieve publiciteit, en individuele consumenten kunnen standpunten van dergelijke platforms natuurlijk goed als onderbouwing voor hun eigen rechtszaken gebruiken.

[Consumenneke]

Daarom citeer ik graag iemand met gezag.

Mooi, dan zijn we het eens...

Met de kanttekening dat het begrip platform soms verwarrend is. Radar is een kritisch consumentenplatform. De Consumentenbond is een belangenorganisatie. En Google presenteert zichzelf graag als service provider, als doorgeefluik die normaliter geen inhoudelijke bemoeienis heeft met zoekresultaten of met als gesponsord zoekresultaat vermomde reclame. Beetje vergelijkbaar met de STER dus.

In de Europese Digital Services Act is wel sprake van platforms en zoekmachines, en worden die twee ook door elkaar gebruikt. Deze DSA geeft Google en META een eigen verantwoordelijkheid.

De digitaledienstenverordening vereist dat platforms gemakkelijk te gebruiken meldingsmechanismen voor illegale inhoud hebben. Platforms moeten meldingen van illegale inhoud tijdig verwerken en informatie verstrekken aan zowel de gebruiker die de illegale inhoud markeert als de gebruiker die de inhoud heeft gepubliceerd over zijn besluit en eventuele verdere maatregelen.

<>

De wet inzake digitale diensten (DSA) maakt reclame transparanter en zorgt ervoor dat deze duidelijk wordt geëtiketteerd en dat informatie beschikbaar is over wie de advertentie plaatst en waarom u deze ziet.

Moet je als gebruiker wel snappen dat gesponsorde zoekresultaten gewoon advertenties zijn.

Lees ook Netkwesties eens over de aansprakelijkheid van zoekmachines zoals Google voor hallucinerende AI.

De DSA gaat uit van het aloude principe dat platforms niet verantwoordelijk zijn voor uitingen van derden, zolang zij geen kennis hebben van illegale content. Na kennisgeving van onjuiste en/of illegale uitingen moeten ze die snel verwijderen.

[Moneyman]

Met de kanttekening dat het begrip platform soms verwarrend is.

Tsja, er zijn zoveel verschillende mogelijkheden dat ik bewust voor het brede "platform" heb gekozen. Daar valt Google onder, maar ook de social media's - en eigenlijk zo;n beetje álles.

Moet je als gebruiker wel snappen dat gesponsorde zoekresultaten gewoon advertenties zijn.

Als je dát niet snapt, dan wordt het tijd voor een basiscursus internet.

[rwolters]

Moet je als gebruiker wel snappen dat gesponsorde zoekresultaten gewoon advertenties zijn.

Als jij een krant leest, dan zie je ook het verschil niet tussen een advertentie/gesponsorde inhoud en een redactioneel artikel?

[Consumenneke]

Een actuele variant op deze vraag werd vandaag behandeld bij EenVandaag: Nederlanders massaal opgelicht bij aanvragen toeristenvisum.

In dit item komen ook de ACM en Google voorbij. Google en de banken doen niks, want het is vooralsnog een toegestane vorm van marketing. De Fraudehelpdesk registreert het echter als visumfraude: 533 meldingen in 2025. De Consumentenbond ziet aanbieders die oa dmv gesponsorde zoekresultaten misleidend bezig zijn, terwijl andere aanbieders duidelijk en transparant zijn.

[Nijogeth]

Veel te veel betalen is geen oplichting. Niets krijgen daarentegen wel.

[Consumenneke]

Veel te veel betalen is geen oplichting. Niets krijgen daarentegen wel.

De uitdrukkingen dwaling, misleiding, bedrog, fraude en oplichting hebben voor zover ik weet allemaal een andere juridische betekenis. Dat zou eens goed uitgelegd moeten worden. Want je ziet dat ze nogal willekeurig door elkaar gebruikt worden en zo in het alledaags taalgebruik aan betekenis inboeten.

[Nijogeth]

Dat kan allemaal, maar een hoge prijs hanteren valt nergens onder.

[Moneyman]

Veel te veel betalen is geen oplichting. Niets krijgen daarentegen wel.

Onjuist.

Niets krijgen is in beginsel gewoon wanprestatie. Om sprake te laten zijn van oplichting, moet er bijvoorbeeld ook sprake zijn van opzet.

[Consumenneke]

Kom een leuk voorbeeld tegen.

Op zoek naar het Handelsregister open ik nietsvermoedend het eerste (gesponsorde) zoekresultaat. Er staat weliswaar bij dat het een gesponsord resultaat is, maar de opmaak is exact hetzelfde als de andere zoekresultaten. Een goeie advocaat kan betogen dat deze verschijningsvorm verwarrend is en dat Google dus bijdraagt aan misleiding.

Op de site van de sponsor MijnUittreksels kan ik inderdaad een uittreksel bestellen. Kost €29,95 voor een niet gewaarmerkte versie. Bij de KvK betaal ik €2,95 voor online inzage.

MijnUittreksels (KvK 64506355) is gevestigd in Arnhem en is onderdeel van de Mijn Theorie Aanvragen BV die ook de handelsnamen MijnUittreksel, MijnBedrijfsgegevens, MijnBTWnummer, MijnReisproduct, Order Refunds en Uiitrekselportaal heeft. Deze onderneming valt onder de Rivawi Holding (KvK 64504182) in Rotterdam, een bedrijf van Rik van der Wind die over zijn activiteiten het volgende vertelt aan RTL Nieuws.

"Wij zijn een volkomen legaal, bestaand bedrijf, en wij werken zeer transparant en hanteren alle regels welke wettelijk zijn bepaald. Wij helpen onze klanten altijd erg goed en proberen altijd tot een positieve oplossing te komen."

Circa 80% van alle 75 reviews bij Trustpilot over Mijn Theorie Aanvragen is negatief, omdat de bestellers meenden bij het CBR te bestellen.

Toevallig lees ik dat deze ondernemer ook betrokken was bij ToeslagenPortal, door de ACM op het nippertje niet beboet omdat hij een kwart miljoen euro toezegde om gedupeerden te compenseren. Zie ook dit bericht op het forum van Radar.

Mensen die online een toeslag wilden aanvragen, kwamen terecht bij ToeslagenPortal via een advertentie die bovenaan in de zoekresultaten verscheen. Ze zagen dan niet de thuispagina van de website, maar werden rechtstreeks geleid naar het aanvraagformulier. Dit vulden zij vervolgens in, in de veronderstelling dat het een aanvraag van de Dienst Toeslagen was. Pas aan het eind van het bestelproces werden zij op onduidelijke wijze geïnformeerd over de prijs en dat zij afstand deden van hun herroepingsrecht. De vormgeving van deze informatie maakte dat de meesten dit over het hoofd zagen.

Mede naar aanleiding van deze kwestie startte de ACM een campagne: 'Pas op voor opzegdiensten! Opzeggen doe je zelf'.



Opvallend: meneer VaWi doet veel aan artikelmarketing, want het wemelt van de portretten op het www.

[Consumenneke]

Zie ook dit bericht op het forum van Radar.

Zie daar wederom veel verwijten aan de gedupeerden, met name van een lady die graag aan victim blaming lijkt te doen. Anderen geven het advies 'gewoon te betalen' omdat er immers een overeenkomst tot stand is gekomen.

De kwestie bij de ACM en het boetekleed dat deze bedrieger vervolgens aantrok wordt nergens genoemd.

[Ron5300]

Op zoek naar het Handelsregister open ik nietsvermoedend het eerste (gesponsorde) zoekresultaat. Er staat weliswaar bij dat het een gesponsord resultaat is

Een gesponsord resultaat maakt nog niet dat een zoekmachine reclame voor die website maakt en dat weet u zelf ook wel,

Nogmaals er is een groot verschil tussen actief websites te promoten als zijnde een goede keuze of alleen tegen betaling de link naar een website met de toevoeging 'gesponsord' naar boven te halen.

U met al uw 'kennis' over van alles en nog veel meer weet ook dat sponsoring van websites het aantal bezoekers van die websites bevorderd en niet per definitie misleiden hoeven te zijn.

[Moneyman]

Ik zou niet zover willen gaan dat ik de wijze van presenteren door Google misleidend noem, maar feit is wel dat het visuele verschil tussen gesponsorde links en gewone zoekresultaten klein is. Kleiner ook dan vroeger het geval was. Ja, je kunt het zien, en nee, het valt niet enorm op (waarbij het ook nog afhangt van het device waarop je Google gebruikt).

En dat is logisch, omdat ze natuurlijk goed verdienen aan die gesponsorde links. Een te opvallend lay-out verschil gaat ze simpelweg omzet kosten.

Ze zullen dus balanceren op het dunne koord van dat wat nog nét toegestaan is, en dat wat net over de grens is.

[Consumenneke]

U met al uw 'kennis' over van alles en nog veel meer weet ook dat sponsoring van websites het aantal bezoekers van die websites bevorderd en niet per definitie misleiden hoeven te zijn.

Daar kan ik geen tou aan vastknopen. U heeft het over 'sponsoring van websites'. Kunt u aangeven wie websites sponsort?

Volgens mij hebben we het over sponsoring van zoekresultaten.

En niemand beweert dat zoiets per definitie misleidend is.

Een wettelijke voorwaarde van reclame is dat het als zodanig herkenbaar is.

Gesponsorde zoekresultaten zijn soms verwarrend en soms zelfs misleidend, zeker wanneer het achterliggende aanbod bijdraagt aan de misleiding. Vandaar het voorbeeld van de ToeslagenPortal.

[Nijogeth]

Ik heb dus geen enkel idee hoe zulke gesponsorde zoekresultaten eruit zouden moeten zien, doordat ik die nooit krijg. Maar vroeger stond dat duidelijk achter de link vermeld, is dat nu dan niet meer zo?

[Consumenneke]

Ik heb dus geen enkel idee hoe zulke gesponsorde zoekresultaten eruit zouden moeten zien, doordat ik die nooit krijg. Maar vroeger stond dat duidelijk achter de link vermeld, is dat nu dan niet meer zo?

Goeie vraag, want ik herinner me ook dat die voorheen duidelijker herkenbaar waren. Ik heb het Google AI gevraagd.

De uitstraling van gesponsorde zoekresultaten (Google Ads) is in 25 jaar geëvolueerd van opvallende, gekleurde advertentieblokken naar subtiele vermeldingen die vrijwel niet meer te onderscheiden zijn van organische resultaten. Het doel van Google was om de advertenties minder storend te maken, wat resulteerde in een hogere klikfrequentie.
Hier is een overzicht van de visuele veranderingen door de jaren heen:

1. Het "Yellow Pages" Tijdperk (2000–2010)
In de begindagen was er een duidelijk visueel onderscheid tussen betaalde en organische resultaten.
Look: Advertenties werden weergegeven in prominente, gekleurde kaders (vaak lichtgeel of blauw) boven de zoekresultaten.
Positie: Er was een duidelijke rechterkolom voor advertenties.
Label: De term "Gesponsorde koppelingen" (Sponsored Links) was duidelijk zichtbaar.

2. Het "Sticker" Tijdperk (2011–2017)
Google begon de advertenties beter te integreren in de zoekpagina (SERP) door de gekleurde achtergronden te verwijderen.
Look: De gele achtergrond verdween en advertenties kregen dezelfde witte achtergrond als de organische resultaten.
Label: Er werd een kleine, gekleurde "Ad" of "Advertentie" sticker geïntroduceerd (eerst geel, later groen).
Layout: De rechterkolom met advertenties begon te verdwijnen, en advertenties verschenen vooral bovenaan.

3. Het "Minimalistische" Tijdperk (2018–2024)
Advertenties en organische resultaten gingen er nagenoeg hetzelfde uitzien, met minimale visuele aanwijzingen.
Look: De groene "Ad" sticker werd vervangen door een zwarte, neutrale tekst ("Ad" of "Sponsored").
Favicons: Website-icoontjes (favicons) werden toegevoegd aan zowel organische als betaalde resultaten, waardoor het onderscheid nog kleiner werd.
Uiterlijk: De URL kwam boven de titel te staan, net als bij organische resultaten.

4. Het "AI & Integratie" Tijdperk (2025 en daarna)
In 2025 zijn advertenties volledig geïntegreerd in de AI-gestuurde zoekervaring.
Look: Advertenties maken nu deel uit van AI-overzichten (AI Overviews) en de "Sponsored" tag is subtieler geplaatst, vaak als een kleine markering in een groter, georganiseerd blok.
Groepering: Verschillende tekstadvertenties worden gebundeld onder één label ("Gesponsorde resultaten"), dat blijft staan terwijl de gebruiker scrollt.
Functie: Gebruikers kunnen soms de gesponsorde resultaten inklappen met een "Verberg gesponsorde resultaten" knop.

Samenvattend: Google heeft de advertenties door de jaren heen "vercamoufleerd" om ze meer te laten lijken op de antwoorden waarnaar mensen op zoek zijn, in plaats van op opdringerige reclame.

Is dat een bekentenis?