[ archief ] Brief belleggingsfondsen Postbank

[Mk]

Grappig. In de ene post wordt aangegeven dat de AFM per mail gereageerd heeft met de mededeling dat de Postbank dit verplicht is. In de andere post stelt iemand dat dit niet zo is en dat hij dit aan de AFM heeft voorgelegd. Ik ben heel benieuwd naar het antwoord daarop.

[postbankklant]

Beste Mk

Hier is niets grappigs aan. Als namelijk blijkt dat een wettelijke verplichting tot het aanleggen van klantprofielen niet bestaat en de Postbank kan de doelstellingen voor het aanleggen daarvan niet aangeven dan is het wat mij betreft duidelijk waar de de ingevulde vragen formulieren belanden, namelijk in de papier versnipperaar.

Vervolgens zouden klanten van de Postbank ook kunnen overwegen om de directie aan te klagen wegens misleiding. Ik zal dat zeker doen het bovenstaande het geval is.

[Mk]

De grap is dat alle banken de afgelopen jaren op basis van die verplichting een klantprofiel hebben moeten opstellen van al hun klanten (zelfs als het execution only klanten betreft). Hoe kinderachtig ook: banken moeten bij hun klanten informeren of ze wel weten wat beleggen inhoudt en dat ze hun geld kwijt kunnen raken (zie hierover ook de discussie in het onderwerp klachtenafhandeling bank).

Stel nu dat jij gelijk hebt, dan betekent dat dus dat de juristen van die banken de afgelopen jaren hebben zitten te slapen en dat men nodeloos miljoenen euro's heeft uitgegeven aan het verkrijgen en bij de klant vastleggen van die profielen. Dat zou ik inderdaad grappig vinden.

[postbankklant]

Beste MK

Nog even alles op een rijtje:

1) Het aanleggen van klantprofielen van klanten is een verwerking van persoonsgegevens volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP)
2) Daar moet volgens de WBP een grondslag voor zijn.
3) Dat zou een (directe) wettelijke verplichting kunnen zijn, wat bijv. het geval is als de klant door de financiele instelling wordt geadviseerd.
4) Als 3) niet van toepassing is dan zou het aanlegggen van een klantprofiel deel uit kunnen maken van de zorgplicht. Die is inderdaad wettelijk verplicht.
5) Omdat in het geval van de Postbank een (directe) wettelijke verplichting zoals onder 3) naar mijn mening ontbreekt is het dus de vraag of het aanleggen van het klantprofiel nodig is om te voldoen aan de zorgplicht. Bijv. als de Postbank klanten met een bepaald profiel niet zou accepteren of zou adviseren om niet te beleggen. Dat gebeurt echter niet. Er zou ook een andere relevante reden voor de Postbank kunnen zijn om dit soort informatie bij te gaan houden, maar die zie ik niet.
6) In het kader van het Beleggerscontract is het klantprofiel niet nodig.
De Postbank stelt expliciet dat ze er geen gebruik van maakt.
7) Het zou kunnen dat de Postbank de klantprofielen alvast opstelt met het oog op toekomstige dienstverlening waarbij deze wel benodigd zijn.
Maar dan is er op dit moment geen enkele reden om nu alvast maar privacygevoelige gegevens vast te gaan leggen. Dat moet gebeuren op het moment dat de noodzaak daarvoor zich voordoet, bijv als ik expliciet om advies vraag.

Op grond van bovenstaande is mijn conclusie dat er sprake is van een overtreding van de privacy wetgeving en dat mijn klantprofiel en dat van anderen in dezelfde positie als ik verwijderd dienen te worden.

[mr T.]

Trouwens wat heeft men nu te maken met mijn financiële positie. Als men informeert bij het BKR in Tiel weet men gelijk mijn financiële postitie als die zo belangrijk is voor ze.

Wel eens van opties gehoord? En van marginverplichtingen?

Het zou kunnen dat de Postbank de klantprofielen alvast opstelt met het oog op toekomstige dienstverlening waarbij deze wel benodigd zijn.
Maar dan is er op dit moment geen enkele reden om nu alvast maar privacygevoelige gegevens vast te gaan leggen. Dat moet gebeuren op het moment dat de noodzaak daarvoor zich voordoet, bijv als ik expliciet om advies vraag.

Op grond van bovenstaande is mijn conclusie dat er sprake is van een overtreding van de privacy wetgeving en dat mijn klantprofiel en dat van anderen in dezelfde positie als ik verwijderd dienen te worden.

Heeft eerder te maken met de per 1-1-2006 van kracht zijnde Wet financiele dienstverlening. Overtreding privacyregelgeving? Zolang de gegevens binnen de financiele instelling blijven en enkel beschikbaar voor de AFM lijkt me dat daarvan geen sprake is.

[postbankklant]

Mr T,


Wat betreft de Wet Financiele Dienstverlening, die heb ik uitvoerig bekeken. Als je daar iets mocht vinden wat mijn redenatie ondergraaft dan hoor ik het graag.

Wat betreft je opmerking over privacy: Ik durf te wedden dat je niet weet bij welke andere (anders dan de Postbank) de vertrouwelijke gegevens van Postbank klanten (saldi, (hypotheek) schulden, etc) bekend zijn en wat ermee gedaan wordt.

[mr T.]

1) Het aanleggen van klantprofielen van klanten is een verwerking van persoonsgegevens volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP)
2) Daar moet volgens de WBP een grondslag voor zijn.
3) Dat zou een (directe) wettelijke verplichting kunnen zijn, wat bijv. het geval is als de klant door de financiele instelling wordt geadviseerd.

Het is al een foute aanname dat zoiets alleen het geval zou zijn als er sprake is van advies. Is ook nergens op gebaseerd. Zorgplicht gaat in de jurisprudentie over dat onderwerp bijvoorbeeld ook over het gebruik laten maken van systemen van de instelling. De mate waarin er sprake is van een zorgplicht hangt af of er sprake is van een adviestaak, maar ook van de vraag of een consument kan worden aangemerkt als gemiddelde consument. Dit sluit aan bij art 30 Wfd. De artikelsgewijze memorie van toelichting hierover stelt het volgende:

"n het wetsvoorstel is als uitgangspunt genomen dat de gemiddelde consument bereid is zich in de aangeboden informatie te verdiepen om aldus na te gaan wat de kenmerken en risico’s van een financieel product zijn en om te achterhalen of het product voor hem geschikt is. Bij het opstellen van de informatie mag de financiële dienstverlener ervan uitgaan dat de consument in staat is zijn eigen financiële positie in kaart te brengen. Is een consument dat niet dan zal immers geen enkele vorm van informatieverstrekking toereikend zijn hem in staat te stellen zich een adequaat oordeel te vormen over een bepaald financieel product. Dit neemt niet weg dat in specifieke gevallen, met name bij complexe producten, van de financiële dienstverlener mag worden verlangd dat hij aangeeft voor welk type consument het product geschikt is (het is dan echter aan de consument om zelfstandig te beoordelen welk type consument hij is). Dit betekent dus dat de financiële dienstverlener bij het opstellen van standaardinformatie een zeker kennisniveau als uitgangspunt mag nemen. Indien overigens een financiële dienstverlener zijn informatieverstrekking specifiek richt op een bepaalde doelgroep, dan kan van hem verwacht worden dat hij zijn informatieverstrekking afstemt op het kennisniveau van deze doelgroep.
Van de consument die niet in staat is zijn eigen financiële positie in kaart te brengen mag in ieder geval worden verwacht dat hij beseft hiertoe niet in staat te zijn. Het gaat te ver om de financiële dienstverlener verantwoordelijk te houden voor het gedrag van consumenten die een product aanschaffen waarvan zij, ondanks adequate informatievoorziening, de implicaties niet doorzien. Dergelijke consumenten zullen competente hulp moeten zoeken. Dit kan worden gevonden in het informele circuit (familie en kennissen) of in het professionele circuit (aanbieders, tussenpersonen, adviseurs). Daar waar deze competente hulp verbonden is aan de distributie van producten, beschermt de wetgever de consument doordat deze vormen van hulpverleners onder de reikwijdte van het toezicht worden gebracht.
De eigen verantwoordelijkheid van de consument is beperkter indien de dienstverlener de consument adviseert. In dat geval raadt de financiële dienstverlener immers de consument een specifiek product aan. Bij het geven van advies hoort de verantwoordelijkheid om na te gaan of het product ook bij de consument past. De dienstverlener claimt immers het beste met de consument voor te hebben en over voldoende deskundigheid te beschikken om deze verantwoordelijkheid waar te maken. Hij zal dan actief bij de consument moeten nagaan wat zijn behoefte en financiële positie is en erop moeten toezien dat het product ook bij het profiel van de consument aansluit."

Dit impliceert dus de noodakelijkheid van een uit de wet voortvloeiende vragenlijst. Dit immers omdat het voor een financiele instelling mogelijk moet zijn om de mate van deskundigheid van de consument vast te stellen.

Wat betreft de opmerkingen over de Wet op de persoonregistraties:

Artikel 4.
1. Een persoonsregistratie wordt slechts aangelegd voor een bepaald doel waartoe het belang van de houder redelijkerwijs aanleiding geeft.
2. Het doel van een persoonsregistratie mag niet in strijd zijn met de wet, de openbare orde of de goede zeden.

Het lijkt me dat een registratie op grond van directe of indirecte wettelijke bepalingen hiermee niet strijdig is. Is ook al niet in strijd met de wet, openbare orde en goede zeden. Integendeel


Artikel 5.
1. Een persoonsregistratie bevat slechts persoonsgegevens die rechtmatig zijn verkregen en in overeenstemming zijn met het doel waarvoor de registratie is aangelegd.
2. De houder treft de nodige voorzieningen ter bevordering van de juistheid en de volledigheid van de opgenomen persoonsgegevens.

Rechtmatig verkregen: zeer zeker want niet onder dwang of marteling door consument verstrekt. De houder treft uiteraard ook voorzieningen ten behoeve van de juistheid van de gegevens. Gezien de boetebepalingen van de Wfd heeft de houder daar ook alle belang bij.


Artikel 6.
1. De opgenomen persoonsgegevens worden slechts gebruikt voor doeleinden die met het doel van de persoonsregistratie verenigbaar zijn.
2. Binnen de organisatie van de houder worden uit een persoonsregistratie slechts gegevens verstrekt aan personen die ingevolge hun taak die gegevens mogen ontvangen.

Er wordt door postbankklant slechts gesteld dat dit niet het geval is. Het uitgangspunt van wie stelt moet bewijzen geldt hier. Verder kan van belang zijn dat de voorwaarden op basis waarvan een beleggingsprodukt wordt afgenomen een clausule o.i.d. bevat die een afwijking hierop mogelijk maakt. Een klant is in dat geval zelf akkoord gegaan met het gebruik voor andere doeleinden. Er is dan ook geen sprake van overtreding van privacyregelgeving.

6) In het kader van het Beleggerscontract is het klantprofiel niet nodig.
De Postbank stelt expliciet dat ze er geen gebruik van maakt.

Vast niet..tot het moment dat een ontevreden P-bankklant de brullende leeuw aanklaagt wegens niet nakomen van de zorgplicht.

[postbankklant]

Mr T


De informatie die je aandraagt is niet in tegenspraak met mijn argumentatie. De Wet Persoonsregistratie is trouwens vervangen door de Wet Bescherming Persoonsgegevens (met ongeveer gelijke strekking)

Ik reageer alleen even op het laaste punt:

Ik kan in het kader van het Beleggerscontract de Postbank NIET aanklagen voor het niet nakomen van de zorgplicht als dat betrekking zou hebben op het klantprofiel.

De Postbank stelt zeer duidelijk dat ze beleggingen niet toetst aan het profiel. Dus ik stel dat het klantprofiel hier niet nodig is in het kader van de zorgplicht.

De Postbank vermeldt geen andere toepassingen van het klantprofiel.
De "bewijslast" ligt volgens de WBP aan de kant van diegene die de persoonsgegevens verwerkt. Die moet aantonen dat de verwerking aan de regels voldoet. Zonder expliciete wettelijke verplichting, die er dus volgens mij niet is, is er naar mijn mening ook geen andere grondslag voor het aanleggen van klantprofielen (althans voor klanten die alleen maar een "execution only" beleggingscontract hebben)

Dus mijn conclusie is tweevoudig:

a) Het aanleggen van een klantprofiel is in dit geval niet wettelijk verplicht en de informatie die de Postbank hierover verstrekt is dus onjuist
b) De Postbank handelt in strijd met de WBP door doelloze klantprofielen aan te leggen, en het overleggen van informatie hierover door de klanten op the nemen als verplichte voorwaarde in het Beleggingscontract.

[??]

Ik citeer MrT nog maar even dan:

"Het is al een foute aanname dat zoiets alleen het geval zou zijn als er sprake is van advies. Is ook nergens op gebaseerd. Zorgplicht gaat in de jurisprudentie over dat onderwerp bijvoorbeeld ook over het gebruik laten maken van systemen van de instelling. De mate waarin er sprake is van een zorgplicht hangt af of er sprake is van een adviestaak, maar ook van de vraag of een consument kan worden aangemerkt als gemiddelde consument. Dit sluit aan bij art 30 Wfd."

De zorgplicht gaat dus verder dan alleen bij het verstrekken van adviezen.

Daarnaast is het begrijpelijk dat de Postbank voorwaarden opneemt die stellen dat ze de info niet gaan gebruiken, wat niet wegneemt dat dit soort bepalingen nietig verklaart kunnen worden. Want er zijn zat mensen die nu weigeren een profiel aan te laten maken en vervolgens alsnog naar de rechter stappen omdat ze voor zes ton opties hebben kunnen kopen en daardoor zwaar in de problemen zijn gekomen. Het is niet geheel ondenkbaar dat in een dergelijk geval alsnog gesteld zou kunnen worden dat een bank in dat geval niet aan de zorgplicht heeft voldaan, aangezien de bank had kunnen weten (of had moeten weten) dat de klant in kwestie dergelijke verplichtingen niet aan kan gaan. Voorwaarden zijn niet altijd heilig. Als ik vandaag een bedrijf zou starten dat abo's aanbiedt op een bepaalde dienst en stel dat de opzegtermijn 99 jaar is, wordt die voorwaarde ook binnen korte tijd (terecht) onderuit getrapt.

Als je een lening af wilt sluiten vragen ze je ook het hemd van het lijf om te achterhalen of je bijvoorbeeld de aflossingen wel kunt betalen. Iemand met een jaarinkomen van 25.000 euro mag geen lening afsluiten van een miljoen, om maar even wat te noemen.

En ook al is het execution only, een bank heeft toch de plicht om de boel een beetje in de gaten te houden.

[postbankklant]

Beste ??

In de voorwaarden voor de Beleggersovereenkomst staat expliciet dat de Postbank de effectenorders NIET toetst aan het klantprofiel en dat de klant zelf verantwoordelijk is voor de te plaatsen orders.

Ik vat je reactie op dat je zegt dat de Postbank, op grond van de zorgplicht, toch een soort van toetsing zou moeten doen, en dat daarom de Postbank een klantprofiel nodig heeft.

Ik heb nergens gevonden dat een toetsing aan een klantprofiel voor dit soort diensten verplicht is. De Postbank had zich op het standpunt kunnen stellen dat ze dat toch doet uit oogpunt van de zorgplicht.
Daaruit zou dan de verplichting voortkomen voor de klant om een klantprofiel te verstrekken, maar ook het recht van de klant om verhaal te halen bij de Postbank als er orders zijn geaccepteerd die niet overeenkomen met het profiel.

Maar dat is nu niet het geval, en de klant kan zich niet op het klantprofiel beroepen. Dus wat moet de Postbank met al die klantprofielen?