Duisenberg-regeling voor alle gedupeerden?
Geplaatst: 08 dec 2005 11:12
Jurofoon, 7 december 2005
Duisenberg-regeling voor alle gedupeerden?
Dexia Bank wil dat de Duisenberg-regeling automatisch gaat gelden voor alle gedupeerden die een aandelenlease-contract hebben afgesloten. Hopelijk zal het gerechtshof in Amsterdam het verzoek afwijzen.
De Wet collectieve afwikkeling van massaschade
Op 1 augustus 2005 is de nieuwe Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade (WCAM) in werking getreden die het mogelijk maakt schade te regelen voor grote aantallen gedupeerden. Dexia wil deze wet laten toepassen op het grote aandelenlease-drama. De Duisenberg-regeling gaat dan gelden voor alle Dexia-gedupeerden. Het is echter nog lang niet zeker of dit gaat gebeuren. De wet geldt weliswaar ook voor schade die in het verleden is ontstaan, maar de wet is meer geschikt voor de juridische afwikkeling van eenmalige gebeurtenissen zoals de vuurwerkramp in Enschede.
Enkele consequenties van het verzoek
* Iedereen automatisch gebonden. Wanneer het hof het verzoek verbindend verklaart, dan zal elke Dexia-gedupeerde aan de Duisenberg-regeling gebonden zijn. De regeling gaat dan ook gelden voor gedupeerden die niet zijn aangesloten bij de stichting Leaseverlies en degenen die tegen de schikking hebben gestemd.
* Opgeven van alle rechten. Een ander gevolg van een eventuele verbindendverklaring is dat zo'n 400.000 gedupeerden geen enkele mogelijkheid meer hebben om juridische procedures te voeren tegen Dexia.
* Opt-out mogelijkheid. Mocht het hof het verzoek van Dexia accepteren, dan moeten benadeelden die niet aan de overeenkomst gebonden willen zijn, zelf in actie komen en gebruik maken van de "opt-out"-mogelijkheid. Zij moeten dit doen binnen een termijn die minimaal 3 maanden zal duren.
* Stilleggen van procedures. Tegelijkertijd heeft Dexia het verzoek gedaan om alle lopende rechtszaken stil te leggen. Dit is de zoveelste vertragingstactiek van Dexia. Er zijn duizenden beleggers die absoluut niet aan de Duisenberg-regeling gebonden willen zijn. Hopelijk zullen rechters lopende procedures gewoon blijven behandelen als de gedupeerde belegger dat wenst. In onze ogen moeten rechters de behandeling voortzetten, wanneer de gedupeerde, naast kwijtschelding van de restschuld, teruggave van de inleg vordert. Dit is namelijk schadevergoeding waarin de Duisenberg-regeling niet voorziet. Volgens de wet (artikel 1015 lid 2 sub a Burgerlijke Rechtsvordering) wordt een opgeschort geding dan weer hervat.
Gronden om het verzoek af te wijzen
In de wet staan enkele gevallen waarin het verzoek van Dexia en de verschillende belangenorganisaties moet worden afgewezen (art. 907 lid 3 Burgerlijk Wetboek). De belangrijkste vragen die het hof zal moeten beantwoorden:
* Is de hoogte van de toegekende schadevergoeding redelijk?
* Zijn de belangen van gedupeerden voldoende gewaarborgd?
* Zijn de belangenorganisaties voldoende representatief voor alle gedupeerden?
* Vertegenwoordigen de belangenorganisaties een voldoende aantal gedupeerden?
Het hof in Amsterdam heeft dus een aantal goede mogelijkheden om het verzoek af te wijzen. In het verzoekschrift lopen de belangenorganisaties vooruit op de mogelijke afwijzingsgronden.
Hoogte schadevergoeding redelijk?
De Duisenberg-regeling biedt volstrekt onvoldoende schadevergoeding gezien de juridische positie van gedupeerden en de huidige stand van de rechtspraak. De meeste lease-beleggers krijgen bij de rechter een veel hogere schadevergoeding dan de vergoeding waarop zij op grond van de Duisenberg-regeling aanspraak maken. De Duisenberg-regeling voorziet slechts in een gedeeltelijke kwijtschelding van de restschuld, niet in de teruggave van de betaalde inleg. In veel rechtszaken veroordelen rechters Dexia tot gehele of gedeeltelijke terugbetaling van de inleg.
Voorbeeld: het eega-argument
Het meest duidelijk blijkt dit in het geval waarin de eega (echtgenoot/partner) het aandelenlease-contract niet heeft meegetekend en het contract vervolgens heeft vernietigd. In dat geval besluiten rechters (vrijwel zonder uitzondering) dat Dexia alles, dus ook de inleg, moet teruggeven. Rechters hebben geen juridische mogelijkheden om het terug te betalen bedrag te matigen. In de Duisenberg-regeling krijgen deze gedupeerden alleen de eventuele restschuld kwijtgescholden.
Desondanks vinden de belangenorganisaties dat ze de regeling moeten steunen. In het verzoekschrift wordt hun standpunt toegelicht (zie punten 40 en 41). Daarin staat dat Dexia vindt dat aandelenlease geen "koop op afbetaling" is waarvoor de tweede handtekening van de echtgenoot/partner is vereist. Dit argument van Dexia wordt door bijna alle rechters afgewezen en is reeds in hoger beroep bevestigd. Verder valt te lezen dat Dexia "zich van additionele argumenten kan bedien terzake van de vraag of vernietiging ook integrale restitutie meebrengt". Welke argumenten dit zijn blijft duister. In rechtszaken beroept Dexia zich telkens op artikel 6:278 Burgerlijk Wetboek, maar dit artikel is niet van toepassing wanneer een niet-contractspartij de overeenkomst vernietigd. Voor zover bekend heeft nog geen enkele rechter dit artikel toegepast.
Belangenorganisaties voldoende representatief?
De rechter zal moeten beoordelen of de stichtingen wel voldoende representatief zijn voor alle gedupeerden. Een meerderheid van aangesloten beleggers heeft vóór het schikkingsvoorstel gestemd. Aan de andere kant zijn er nog altijd honderdduizenden gedupeerden die níet door de belangenorganisaties werden vertegenwoordigd. Het zijn vooral beleggers met kleine restschulden voor wie de schikking aantrekkelijk kan zijn. De kosten en onzekerheid van een rechtszaak wegen vaak niet op tegen het eventueel te behalen resultaat.
De belangenorganisaties werpen zich op als de enige echte vertegenwoordigers van gedupeerde lease-beleggers. In het verzoekschrift (punt 25) kloppen zij zich flink op de borst: "De Belangenorganisaties hebben zich van aanvang af de belangen van de gedupeerde afnemers aangetrokken. Als eersten en lange tijd als enigen hebben zij de aandacht op de aandelenleaseproblematiek gevestigd en gewezen op de juridische wapens die de gedupeerde in stelling zouden kunnen brengen."
Over andere belangenbehartigers wordt geschreven: "Inmiddels hebben zich ook andere groeperingen als behartigers van belangen van gedupeerde leasebeleggers opgeworden. Het maatschappelijk draagvlak van die groeperingen is echter slechts een fractie van het draagvlak van de Belangenorganisaties".
Slechte voorlichting aan gedupeerden
Hoe hard de belangenorganisaties ook roepen dat ze voldoende representatief zijn, er zijn zeer veel gedupeerden en rechtshulpverleners die ontevreden zijn over het werk van de organisaties. Een van de verwijten is dat de aangesloten beleggers niet of nauwelijks objectieve informatie hebben gekregen. Degenen die vóór de regeling hebben gestemd hadden de indruk dat de Duisenberg-regeling een redelijke vergoeding biedt. Leaseverlies en de andere organisaties hebben geen enkele kritisch geluid laten horen over de Duisenberg-regeling, terwijl de meeste beleggers juridisch heel sterk staan en goede proceskansen hebben. Voor veel beleggers is het erg moeilijk om hun situatie goed in te schatten. Dexia en de betrokken “belangenorganisaties” hebben de gedupeerden slechts een positief advies gegeven om in te stemmen met de Duisenbergregeling. Voormalig aangesloten gedupeerden die inmiddels JuroFoon hebben ingeschakeld, blijken op geen enkele wijze correct voorgelicht over hun positie en de stand van de rechtspraak. In onze ogen is het niet verwonderlijk dat veel gedupeerden de Duisenberg-regeling in eerste als redelijk hebben gezien.
Mening JuroFoon en andere belangenbehartigers
Gezien het grote aantal rechterlijke uitspraken die gunstig uitpakken voor beleggers, blijft het gissen waarom de zelfbenoemde belangenorganisaties de Duisenberg-regeling zo kritiekloos steunen en niet aan goede voorlichting doen. JuroFoon en andere belangenbehartigers (bijvoorbeeld Platform Aandelenlease) zijn van mening dat het hof het verzoekschrift van Dexia en de belangenorganisaties dient af te wijzen. Gedupeerden die de Duisenberg-regeling willen accepteren, moeten zelf uit vrije wil tot deze beslissing komen. Zij kunnen nu reeds heel eenvoudig het aanbod van Dexia accepteren. Daarom gaat het algemeen verbindend verklaren veel te ver. Het gaat hier immers om grote sommen geld en gedupeerden die in principe juridisch sterk staan wordt het recht ontnomen om nog te procederen. Wanneer de regeling verbindend wordt verklaard, zal een deel van de gedupeerden hiervan niet op tijd op de hoogte raken en zo ongewild gebonden worden. Het is duidelijk dat Dexia, terwijl zij in rechtszaken aan de verliezende hand is, nog zoveel mogelijk gedupeerde klanten de mogelijkheid probeert te ontnemen om te procederen.
Links:
* Volledige tekst van het verzoekschrift (pdf)
* Reactie PAL op het verzoekschrift
* Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade (pdf)
* Informatie van Dexia over de WCAM
Duisenberg-regeling voor alle gedupeerden?
Dexia Bank wil dat de Duisenberg-regeling automatisch gaat gelden voor alle gedupeerden die een aandelenlease-contract hebben afgesloten. Hopelijk zal het gerechtshof in Amsterdam het verzoek afwijzen.
De Wet collectieve afwikkeling van massaschade
Op 1 augustus 2005 is de nieuwe Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade (WCAM) in werking getreden die het mogelijk maakt schade te regelen voor grote aantallen gedupeerden. Dexia wil deze wet laten toepassen op het grote aandelenlease-drama. De Duisenberg-regeling gaat dan gelden voor alle Dexia-gedupeerden. Het is echter nog lang niet zeker of dit gaat gebeuren. De wet geldt weliswaar ook voor schade die in het verleden is ontstaan, maar de wet is meer geschikt voor de juridische afwikkeling van eenmalige gebeurtenissen zoals de vuurwerkramp in Enschede.
Enkele consequenties van het verzoek
* Iedereen automatisch gebonden. Wanneer het hof het verzoek verbindend verklaart, dan zal elke Dexia-gedupeerde aan de Duisenberg-regeling gebonden zijn. De regeling gaat dan ook gelden voor gedupeerden die niet zijn aangesloten bij de stichting Leaseverlies en degenen die tegen de schikking hebben gestemd.
* Opgeven van alle rechten. Een ander gevolg van een eventuele verbindendverklaring is dat zo'n 400.000 gedupeerden geen enkele mogelijkheid meer hebben om juridische procedures te voeren tegen Dexia.
* Opt-out mogelijkheid. Mocht het hof het verzoek van Dexia accepteren, dan moeten benadeelden die niet aan de overeenkomst gebonden willen zijn, zelf in actie komen en gebruik maken van de "opt-out"-mogelijkheid. Zij moeten dit doen binnen een termijn die minimaal 3 maanden zal duren.
* Stilleggen van procedures. Tegelijkertijd heeft Dexia het verzoek gedaan om alle lopende rechtszaken stil te leggen. Dit is de zoveelste vertragingstactiek van Dexia. Er zijn duizenden beleggers die absoluut niet aan de Duisenberg-regeling gebonden willen zijn. Hopelijk zullen rechters lopende procedures gewoon blijven behandelen als de gedupeerde belegger dat wenst. In onze ogen moeten rechters de behandeling voortzetten, wanneer de gedupeerde, naast kwijtschelding van de restschuld, teruggave van de inleg vordert. Dit is namelijk schadevergoeding waarin de Duisenberg-regeling niet voorziet. Volgens de wet (artikel 1015 lid 2 sub a Burgerlijke Rechtsvordering) wordt een opgeschort geding dan weer hervat.
Gronden om het verzoek af te wijzen
In de wet staan enkele gevallen waarin het verzoek van Dexia en de verschillende belangenorganisaties moet worden afgewezen (art. 907 lid 3 Burgerlijk Wetboek). De belangrijkste vragen die het hof zal moeten beantwoorden:
* Is de hoogte van de toegekende schadevergoeding redelijk?
* Zijn de belangen van gedupeerden voldoende gewaarborgd?
* Zijn de belangenorganisaties voldoende representatief voor alle gedupeerden?
* Vertegenwoordigen de belangenorganisaties een voldoende aantal gedupeerden?
Het hof in Amsterdam heeft dus een aantal goede mogelijkheden om het verzoek af te wijzen. In het verzoekschrift lopen de belangenorganisaties vooruit op de mogelijke afwijzingsgronden.
Hoogte schadevergoeding redelijk?
De Duisenberg-regeling biedt volstrekt onvoldoende schadevergoeding gezien de juridische positie van gedupeerden en de huidige stand van de rechtspraak. De meeste lease-beleggers krijgen bij de rechter een veel hogere schadevergoeding dan de vergoeding waarop zij op grond van de Duisenberg-regeling aanspraak maken. De Duisenberg-regeling voorziet slechts in een gedeeltelijke kwijtschelding van de restschuld, niet in de teruggave van de betaalde inleg. In veel rechtszaken veroordelen rechters Dexia tot gehele of gedeeltelijke terugbetaling van de inleg.
Voorbeeld: het eega-argument
Het meest duidelijk blijkt dit in het geval waarin de eega (echtgenoot/partner) het aandelenlease-contract niet heeft meegetekend en het contract vervolgens heeft vernietigd. In dat geval besluiten rechters (vrijwel zonder uitzondering) dat Dexia alles, dus ook de inleg, moet teruggeven. Rechters hebben geen juridische mogelijkheden om het terug te betalen bedrag te matigen. In de Duisenberg-regeling krijgen deze gedupeerden alleen de eventuele restschuld kwijtgescholden.
Desondanks vinden de belangenorganisaties dat ze de regeling moeten steunen. In het verzoekschrift wordt hun standpunt toegelicht (zie punten 40 en 41). Daarin staat dat Dexia vindt dat aandelenlease geen "koop op afbetaling" is waarvoor de tweede handtekening van de echtgenoot/partner is vereist. Dit argument van Dexia wordt door bijna alle rechters afgewezen en is reeds in hoger beroep bevestigd. Verder valt te lezen dat Dexia "zich van additionele argumenten kan bedien terzake van de vraag of vernietiging ook integrale restitutie meebrengt". Welke argumenten dit zijn blijft duister. In rechtszaken beroept Dexia zich telkens op artikel 6:278 Burgerlijk Wetboek, maar dit artikel is niet van toepassing wanneer een niet-contractspartij de overeenkomst vernietigd. Voor zover bekend heeft nog geen enkele rechter dit artikel toegepast.
Belangenorganisaties voldoende representatief?
De rechter zal moeten beoordelen of de stichtingen wel voldoende representatief zijn voor alle gedupeerden. Een meerderheid van aangesloten beleggers heeft vóór het schikkingsvoorstel gestemd. Aan de andere kant zijn er nog altijd honderdduizenden gedupeerden die níet door de belangenorganisaties werden vertegenwoordigd. Het zijn vooral beleggers met kleine restschulden voor wie de schikking aantrekkelijk kan zijn. De kosten en onzekerheid van een rechtszaak wegen vaak niet op tegen het eventueel te behalen resultaat.
De belangenorganisaties werpen zich op als de enige echte vertegenwoordigers van gedupeerde lease-beleggers. In het verzoekschrift (punt 25) kloppen zij zich flink op de borst: "De Belangenorganisaties hebben zich van aanvang af de belangen van de gedupeerde afnemers aangetrokken. Als eersten en lange tijd als enigen hebben zij de aandacht op de aandelenleaseproblematiek gevestigd en gewezen op de juridische wapens die de gedupeerde in stelling zouden kunnen brengen."
Over andere belangenbehartigers wordt geschreven: "Inmiddels hebben zich ook andere groeperingen als behartigers van belangen van gedupeerde leasebeleggers opgeworden. Het maatschappelijk draagvlak van die groeperingen is echter slechts een fractie van het draagvlak van de Belangenorganisaties".
Slechte voorlichting aan gedupeerden
Hoe hard de belangenorganisaties ook roepen dat ze voldoende representatief zijn, er zijn zeer veel gedupeerden en rechtshulpverleners die ontevreden zijn over het werk van de organisaties. Een van de verwijten is dat de aangesloten beleggers niet of nauwelijks objectieve informatie hebben gekregen. Degenen die vóór de regeling hebben gestemd hadden de indruk dat de Duisenberg-regeling een redelijke vergoeding biedt. Leaseverlies en de andere organisaties hebben geen enkele kritisch geluid laten horen over de Duisenberg-regeling, terwijl de meeste beleggers juridisch heel sterk staan en goede proceskansen hebben. Voor veel beleggers is het erg moeilijk om hun situatie goed in te schatten. Dexia en de betrokken “belangenorganisaties” hebben de gedupeerden slechts een positief advies gegeven om in te stemmen met de Duisenbergregeling. Voormalig aangesloten gedupeerden die inmiddels JuroFoon hebben ingeschakeld, blijken op geen enkele wijze correct voorgelicht over hun positie en de stand van de rechtspraak. In onze ogen is het niet verwonderlijk dat veel gedupeerden de Duisenberg-regeling in eerste als redelijk hebben gezien.
Mening JuroFoon en andere belangenbehartigers
Gezien het grote aantal rechterlijke uitspraken die gunstig uitpakken voor beleggers, blijft het gissen waarom de zelfbenoemde belangenorganisaties de Duisenberg-regeling zo kritiekloos steunen en niet aan goede voorlichting doen. JuroFoon en andere belangenbehartigers (bijvoorbeeld Platform Aandelenlease) zijn van mening dat het hof het verzoekschrift van Dexia en de belangenorganisaties dient af te wijzen. Gedupeerden die de Duisenberg-regeling willen accepteren, moeten zelf uit vrije wil tot deze beslissing komen. Zij kunnen nu reeds heel eenvoudig het aanbod van Dexia accepteren. Daarom gaat het algemeen verbindend verklaren veel te ver. Het gaat hier immers om grote sommen geld en gedupeerden die in principe juridisch sterk staan wordt het recht ontnomen om nog te procederen. Wanneer de regeling verbindend wordt verklaard, zal een deel van de gedupeerden hiervan niet op tijd op de hoogte raken en zo ongewild gebonden worden. Het is duidelijk dat Dexia, terwijl zij in rechtszaken aan de verliezende hand is, nog zoveel mogelijk gedupeerde klanten de mogelijkheid probeert te ontnemen om te procederen.
Links:
* Volledige tekst van het verzoekschrift (pdf)
* Reactie PAL op het verzoekschrift
* Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade (pdf)
* Informatie van Dexia over de WCAM