Radar

Publicatiedatum: 9-11-2006

Geen sprake van een mega-'Dexia-affaire'
ROB VERJANS EN ARNO VOERMAN

Verzekeraars en tussenpersonen zijn niet aansprakelijk voor tegenvallende resultaten bij beleggingen.
De uitkomsten van het 'geheime' onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten naar beleggingsverzekeringen noemt minister Zalm van Financiën 'zorgwekkend'. Ten onrechte liet de advocaat van de Stichting Leaseverlies direct weten mogelijkheden te zien om de schade te verhalen.

Beleggingsverzekeringen zijn vaak complex, ondoorzichtig en relatief duur, vindt Zalm. Bovendien volgen verzekeraars niet altijd in voldoende mate het belang van de cliënt en is de informatievoorziening onvolledig, ontoereikend en niet in alle gevallen juist. Een belangrijk deel van de inleg wordt niet belegd, maar gaat op aan kosten, provisies en, in mindere mate, premies, aldus Zalm.

Dat de informatieverstrekking over de aard en/of de hoogte van de in rekening te brengen kosten beter kan, staat vast. Verbetering van transparantie is niet voor niets één van de speerpunten van de verzekeringsbranche. Onder de nieuwe Wet op het financieel toezicht krijgt de consument inzicht in de hoogte van aan tussenpersonen verstrekte provisie.

Uitzonderingsgevallen daar gelaten is het zeer de vraag of verzekeraars en/of tussenpersonen aansprakelijk zijn voor tegenvallende resultaten. Van belang is dat de consument wist dat kosten in rekening werden gebracht en dat daarin wel degelijk inzicht is gegeven. Dit geldt zeker voor polissen die na 1 juli 2002 zijn gekocht. Op die datum is de Financiële Bijsluiter voorgeschreven. In dit document staat de belangrijkste informatie over een financieel product, zoals de risico's en de kosten. Bovendien is algemeen bekend dat aan beleggingsproducten kosten zijn verbonden. Dat deze producten ingewikkeld zijn, is evenmin nieuw.

Volgens Zalm kan een 'Platform ter verbetering van de financiële kennis van consumenten' voorkomen dat producten worden gekozen die niet passen bij behoeften en verwachtingen. Het is een goed en noodzakelijk voornemen om het financiële inzicht van consumenten te verbeteren.

Vergelijkingen met aandelenlease gaan niet op. Consumenten lenen niet bij het aangaan van een beleggingsverzekering. Van restschulden is geen sprake. Bij Dexia

gaat het vooral over schending van zorgplicht, misleidende reclame, strijd met de Wet op het consumentenkrediet en het niet meetekenen van echtgenoten. Deze elementen spelen bij beleggingsverzekeringen een minder prominente rol. Het is onwaarschijnlijk dat aansprakelijkheid wordt aangenomen alleen omdat de kosten van een product hoog zijn. En dit wellicht niet helemaal duidelijk was voor iedere afnemer.

Tot slot is relevant dat er vele aanbieders zijn en dat de voorwaarden van beleggingsverzekeringen sterk verschillen. Dit maakt een eventuele massaclaim er niet eenvoudiger op. Individuele gevallen zijn immers moeilijk vergelijkbaar.

Uit een artikel in deze krant van 21 oktober blijkt dat ook de Ombudsman Verzekeringen aansprakelijkheid niet zonder meer een gegeven acht. Hij merkt terecht op dat lang niet elke tegenvallende polis zich leent voor een succesvolle klacht. Een verzekering is geen bankrekening en kost premie, aldus de Ombudsman. Ten tweede loopt de verzekering lang en worden de kosten in het begin genomen. Als consumenten voortijdig stoppen dan wordt het kostensysteem in de war geschopt - en valt het resultaat tegen. Tot slot zijn de gehanteerde tarieven voor een verzekering vrij. De Ombudsman: 'Als je een dure auto koopt kun je later ook niet klagen dat je eigenlijk een goedkopere had gewild.'

Dat beleggingsverzekeringen complex, ondoorzichtig en relatief duur zijn, is één ding. Dat hieraan gewerkt moet worden, erkent ook het Verbond van Verzekeraars. Aansprakelijkheidsvragen zijn echter van een heel andere orde. Het lijkt onvermijdelijk dat procedures zullen volgen. Het zal echter niet eenvoudig zijn om tegenvallende resultaten op verzekeraars of tussenpersonen te verhalen.

Mr R.L.S. Verjans en mr J.A. Voerman zijn advocaten bij Van Doorne te Amsterdam.

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad

Groetjes A3
Ver.Payback

door THEO BESTEMAN

AMSTERDAM – Consumenten krijgen bij beleggingen regelmatig veel te hoge opbrengsten voorgespiegeld, waarvoor zij zich in zeer risicovolle beleggingen moeten steken. Dat bevestigen alle brancheorganisaties van financiële tussenpersonen en verzekeraars. Die zeggen de eigen kantoren te kapittelen die standaard 8% aan rendement voorhouden.
Zo’n opbrengst behalen lukt alleen met zeer risicovolle transacties in aandelen en over vele jaren, erkennen de branches. „Het gebeurt, het mag zeker niet, maar het speelt absoluut niet breed in de branche”, verklaart woordvoerder Joerie van Looij namens de brancheorganisaties NVA en NBVA. Ook andere brancheorganisaties van financiële dienstverleners hebben zo’n waarschuwingsbrief gestuurd.
De waarschuwing volgt op de kritiek van de toezichthouder AFM op de beleggingsverzekeringen, die inleggers vaak niets blijken op te leveren nadat tussenpersonen hun provisie hebben afgetrokken. Dat probleem geldt nu volgens de brief ook voor andere investeringen. Financiële instellingen mogen klanten alleen offertes voor investeringen zoals beleggingen voorleggen die zij financieel aankunnen. Sinds 1 juli zijn financiële dienstverleners verplicht om per ’complex product’, zoals een hypotheek met levensverzekering, per klant alle risico’s helder weer te geven. Maar veel aanbiedingen, opgesteld namens verzekeraars, voldoen daar niet aan, constateerde de toezichthouder AFM vorige maand in overleg met deze brancheorganisaties. Klanten kunnen daardoor in grote geldproblemen komen, omdat rendementen nooit behaald worden. Inmiddels hebben zich via het tv-programma Radar bij advocaat William Schonewille enkele duizenden bezitters van beleggingshypotheken gemeld. Hij onderzoekt of rechtszaken mogelijk zijn om verzekeraars tot terugbetaling te dwingen. Brancheorganisaties van verzekeraars en tussenpersonen waarschuwen hun leden.
Als zij niet ingrijpen, dan zal de toezichthouder AFM optreden. „We zijn blij dat ze dit zelf oppikken”, aldus de AFMwoordvoerster. Wanneer klanten met schulden blijven zitten omdat zij verkeerd zijn voorgelicht, kunnen de adviseurs met die schuld opgezadeld worden, verwachten verzekeringsdeskundigen

Telegraaf 09-11-06

Groetjes A3
Ver.Payback

De benaming ""Mega Dexia-affaire"" die Radar-presentatrice Hertsenberg gebruikte, sloeg volgens mij vooral op het aantal afgesloten contracten (polissen). Een en ander in vergelijking met de aandelenlease-affaire. Bij aandelenlease gaat het om circa een half miljoen contracten. Bij beleggingspolissen om wellicht het achtvoudige tienvoudige of mogelijk zelfs vijftienvoudige. Anderzijds lijkt de financiele schade per contract veel minder dan bij aandelenlease. Veel beleggingspolissen leveren bij lange na niet op wat er als prognose aan deelnemers is voorgehouden, maar ze kunnen niet tot een restschuld leiden of een totaal verlies of bijna totaalverlies van de gedane inlegbetalingen.
Collectieve rechtszaken ex. artikel 3:305a Burgerlijk Wetboek lijken bij een woekerpolis-affaire inderdaad minder voor de hand te liggen. De primaire vordering zal zich rondom het element van 'dwaling'' moeten gaan afspelen, lijkt mij. Dwaling is niet of uiterst lastig in een collectieve rechtszaak met succes in stelling te brengen. Voor zover mij bekend is dit in de lopende collectieve rechtzaken tegen de aandelenleasebanken ook altijd achterwege gebleven. De omstandigheid dat het wapen van een collectieve procedure hier lastig te gebruiken is, betekent dat woekerpolis-gedupeerden behoorlijk zullen moeten meebetalen aan (groeps)claims. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kosten als griffierecht etc. Voor een dubbeltje op de eerste of tweede rang is er hier niet bij.