Radar

Hallo,
Ik zit sinds juli 2000 in de bijstand. In de afgelopen jaren heb ik 3 keer een 'kleine' erfenis gehad. Als deze erfenissen bij elkaar worden opgeteld, dan komt het vermogen boven de het maximal toegestane eigen vermogen van EUR 5325 uit. Het teveel aan vermogen moet ik terug betalen aan de gemeente. Echter, de eertse erfenis is van 2002. Kan de gemeente die erfenis van 2002 voor het volledige bedrag meetellen voor mijn vermogen van vandaag?

Overzicht:
Intrede bijstand in 2000 met vermogen van EUR 600,-.
2002, erfenis EUR 2800,-
2007, erfenis EUR 2000,-
05-2008, erfenis EUR 2500,-

De gemeente telt al deze bedragen elkaar op en stelt dat ik nu te veel vermogen heb. In de praktijk heb ik minder, omdat ik van de eerste erfenissen een deel op heb opgemaakt/ingeteerd.

Moet ik de gemeente terug betalen?

Als je in de tussentijd wel gewoon volledige bijstand hebt ontvangen lijkt me dat de gemeente inderdaad gelijk heeft. Ben je in die tijd op je bijstandsuitkering gekort, dan mag de gemeente je niet nogmaals aanslaan, dat is dubbelop.

Het lijkt mij dat je niet hoeft terug te betalen. Het is immers heel aannemelijk dat je in die 8 jaar bijstand meer dan 2600 hebt uitgegeven. Als is het maar aan een kapotte wasmachine, tv of computer, of aan wat dan ook.

Maar ik neem aan dat je ook tussentijds, misschien jaarliks, de waarde van je vermogen hebt moeten opgeven? Dan zou ik denken dat het ook wel duidelijk is als/dat je vermogen niet zo hoog is. Of had je nooit iets opgegeven en komen ze er nu achter dat je die erfenissen hebt gehad? Dan kunnen ze het zien als een vorm van verzwijgen of ontduiken, en dan kan het zijn dat ze zeggen: je hebt het verzwegen, dus je hebt de schijn tegen, dus bewijs maar dat je het niet meer hebt.

De waarde van iets dat je eens ontvangen hebt (in casu in 2002, dus zes jaar geleden), zegt niets over het vermogen dat je nu bezit.
De samenstelling van die erfenis blijft nooit onveranderd, het komt bij "de grote hoop" en gaat mee op met de andere uitgaven van het huishouden. Daarnaast kunnen waarden van de vermogensbestanddelen fluctueren. Het aandelenpakket Fortis van toen is nu vrijwel niets meer waard. Een auto daalt (meestal) in zes jaar tijd ook enorm in waarde. De meubeltjes uit de nalatenschap zijn inmiddels versleten. Of leverden bij de verkoop toch minder op dan was getaxeerd. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Misschien kun je de laatste erfenis (mei 2008) alsnog verwerpen (als je die nog niet hebt aanvaard). Verwerpen kost helaas wel griffiekosten bij de rechtbank (maar misschien kun je daarvoor een beroep op gefinancierde rechtshulp doen).

Als een erfenis positief is en je verwerpt deze terwijl je in de bijstand zit, wordt je bijstand gewoon stopgezet. Je hebt dan de mogelijkheid van middelen van bestaan. Dat je daar geen gebruik van wilt maken, maakt voor de bijstand niet uit.

Dat de uitkering dan wordt stopgezet? Los van het feit dat je nooit helemaal zeker kunt zijn dat een nalatenschap positief is (er kunnen altijd, zelfs na jaren, financiële claims om de hoek kijken), is men in het erfrecht absoluut vrij een nalatenschap te verwerpen, ieder om eigen redenen. Bijvoorbeeld omdat je niet herinnerd wenst te worden aan die vervelende oom die nu overleden is, omdat je niet samen met mensen in een onverdeeldheid wilt zitten waarmee je ruzie hebt, omdat je opziet tegen de rompslomp, of wat dan ook.
In casu ging het bovendien maar om een heel kleine erfenis.

Evenzeer staat het een erfgenaam vrij géén beroep te doen op de legitieme portie (en daarmee niet in te gaan tegen de laatste wil van de overledene) als dat wel zou kunnen.

En het staat een erflater vrij in zijn testament bepalingen op te nemen om te voorkomen dat de overheid te veel erfgenaam wordt (Belastingdienst, uitkeringsinstanties, enz.).

Ik kan mij niet voorstellen dat het uitbrengen van een dergelijke vrije wilskeuze, die de wet je nadrukkelijk garandeert, bestraft wordt met korting op de uitkering. Ik zou dat in ieder geval niet correct (immoreel) vinden.
Maar ik kan het helaas (bij gebrek aan voldoende kennis op het gebied van bijstandsuitkeringen) ook niet tegenspreken.

Regels voor het erfrecht hebben toch niets te maken met de regels voor de bijstand?

Ander voorbeeld, volgens jou redenering kun je ook zeggen: als je een baan hebt, dan heb je het wettelijk recht om die baan op te zeggen. Als je die vrije keus voor de wet hebt, waarom zou je dan gekort worden op de WW-uitkering?