Radar

Zorgplicht bij overstanden ook van toepassing op beleggen met geleend geld
AFM, augustus 2002
(overzicht artikelen)

De saldibewakingsplicht die voortvloeit uit de Nadere Regeling toezicht effectenverkeer 1999 (NR 1999) is ook van toepassing op effecteninstellingen die cliënten de mogelijkheid bieden om te beleggen met geleend geld. Een voorbeeld hiervan is effectenlease, waarbij cliënten een lening aangaan om te kunnen beleggen. De saldibewakingsplicht houdt in dat een effecteninstelling de verplichting heeft om er op toe te zien dat een cliënt die posities heeft in financiële instrumenten waaruit verplichtingen kunnen voortkomen, voortdurend over voldoende saldi beschikt om aan zijn verplichtingen te voldoen.

In het eerste nummer van InZicht jaargang 1 (nieuwsbrief van AFM) is ingegaan op de regelgeving inzake overstanden bij cliënten van onafhankelijke vermogensbeheerders en orderremissiers. In de toelichting op artikel 28, derde lid, NR 1999 wordt een aantal voorbeelden genoemd van financiële instrumenten waaruit verplichtingen kunnen voortkomen. Dit ziet onder meer toe op zekerheden die dienen te worden gesteld uit hoofde van shortposities in ‘klassieke’ effecten, de marginverplichtingen (zekerheden) in het kader van (short) derivatenposities, de zekerheden in geval van het lenen van effecten door de inlener aan de uitlener, etc. Dit is echter geen limitatieve opsomming. De saldibewakingsplicht is ook van toepassing op beleggen met geleend geld.

Indien de cliënt over onvoldoende saldi beschikt, ziet de effecteninstelling er op toe dat deze cliënt zekerheden stelt waaruit de verplichtingen kunnen worden voldaan. Kan de cliënt geen aanvullende zekerheden stellen, dan sluit de effecteninstelling de posities zo spoedig mogelijk doch uiterlijk binnen vijf werkdagen tenzij zich bijzondere omstandigheden voordoen. In dit kader kunnen de zekerheden ook door middel van (verruimde) kredietverlening gesteld worden, bijvoorbeeld krediet op onderpand van effecten. De kredietverlening dient daarbij vanzelfsprekend wel te passen bij het cliëntenprofiel, mede gelet op de daaruit voortvloeiende zorgplicht ten opzichte van de cliënt.

Hallo El,

Betekent dit als ik het goed begrijp dat Dexia grote fouten heeft gemaakt en nalatigheid verweten kan worden? Ze hadden dus toch hun clienten moeten waarschuwen op moment dat winst veranderde in verlies door de zakkende beurskoersen?Dan was de schade voor iedereen beperkt gebleven.

groetjes Nettie

Nettie dat zou je wel denken wanneer je dit leest, maar ik denk dat er wel weer wat addertjes onder het gras zitten.

Dexia (en Aegon) zijn in beroep gegaan tegen deze berisping van AFM maar er is nog geen uitspraak gedaan.

Ik denk dat wanneer deze uitspraak ten nadele van Dexia is,
dat Dexia het dan nog wel eens moeilijk zou kunnen krijgen
en hierdoor de miljarden claims hun ten gronde zullen richten.
Laten we hopen dat we dit nog mee zullen maken.

Ja laten we dat hopen.

Beste El,

In elk geval speelt dan, naast de uiteindelijke uitkomst van de kennelijk lopende procedure n.a.v. de 'berisping' de datum van inwerkingtreding van de NR van 1999 en de overgangsregeling daarvan, indien aanwezig een rol bij het beoordelen in welke gevallen dit dan wel of niet opgaat. Vermoedelijk enkel voor die gevallen die na de inwerkingtreding zich hebben voorgedaan, de datum van inwerkingtreding en de totstandkomingsdatum van het contract van benadeelde zijn van belang bij het achterhalen of deze regeling dan ook voor dat contract gold, behoudens de eventuele overgangsregeling (is die er?)die misschien ook voor eerdere gesloten, maar nog steeds lopende contracten een kader zou kunnen bieden. In elk geval is deze vermelding op dit forum van deze mededeling m.i. zeer de moeite waard meneer El. Dank daarvoor.

Met vriendelijke groet,
Sara

ff up

Beste Sara, bedankt voor je reactie.

De laatste regels van dit artikel:
De kredietverlening dient daarbij vanzelfsprekend wel te passen bij het cliëntenprofiel, mede gelet op de daaruit voortvloeiende zorgplicht ten opzichte van de cliënt.

Wat nu wanneer er zowel door Dexia als mijn tussenpersoon nooit een klantprofiel is opgesteld, zoals in mijn situatie conform onderstaande regels:

ZORGPLICHT FINANCIëLE INSTELLINGEN’

Sinds 1 februari 1999 zijn financiële instellingen verplicht om een profiel van hun beleggende klant op te stellen. Daarin moet o.a. een beeld worden geschetst van de risicobereidheid, de beleggerservaring en de beleggingsdoelstelling van de klant. De effecteninstellingen zijn dan vrij om volgens een eigen systeem in te delen op een schaal van één tot tien of te kiezen voor kwalificaties als defensief of ervaren en agressief.

Indien deze regeling stelt dat ze dat hadden moeten doen, dan hebben ze hun zorgplicht dus geschonden. Ik weet niet wat voor een sanctie de regeling stelt voor overtreden van de voorschriften. Dat zou je dan dus even moeten nalopen.

Overigens is dit een ander profiel dan waar ik het eerder over had. Dit is een persoonlijk en individueel profiel dat moet worden gemaakt wanneer men in zee wenst te gaan met een potentiele contractant.

Het klantenprofiel waar ik op doelde is meer een algemeen profiel waarin een bedrijf omschrijft op welk soort klanten men zich met bepaalde diensten en producten wilt richten. Zeker wanneer men clienten werft via tussenpersonen is dat een zeer gebruikelijk iets. De reden waarom ik graag zou zien welk profiel Dexia hanteerde bij het beanderen van potentiele klanten is om te zien in hoeverre Dexia zich bewust heeft gericht op een groep waarvan dexia vermoedde dat die zonder teveel vragen tot het sluiten van een contract over te gaan. Is aardig om mee te nemen in een beroep op dwaling of op misleidende reclame.

Groet, Sara

Sara, ik hoor wel eens iemand zeggen dat ze niet verplicht waren om zo'n profiel op papier te zetten, klopt dat?

ZORGPLICHT FINANCIëLE INSTELLINGEN’

Sinds 1 februari 1999 zijn financiële instellingen verplicht om een profiel van hun beleggende klant op te stellen. Daarin moet o.a. een beeld worden geschetst van de risicobereidheid, de beleggerservaring en de beleggingsdoelstelling van de klant. De effecteninstellingen zijn dan vrij om volgens een eigen systeem in te delen op een schaal van één tot tien of te kiezen voor kwalificaties als defensief of ervaren en agressief.

Kennelijk is dat sinds de inwerkingtreding van de door jou aangehaalde regeling dus verplicht. Bij overeenkomsten gesloten na inwerkingtreding van deze regeling dient er dus zo'n profiel te zijn. Of voor reeds lopende overeenkomsten alsnog een profiel opgesteld moet worden weet ik niet, kan ik niet aflezen uit hetgeen jij citeerde. Ik vermoed echter van niet nu ik de indruk krijg dat dit profiel in de pré contractuele fase moet worden gemaakt, kortom voordat het contract werkelijk totstand komt. Maar ik ken, zoals gezegd de regeling niet en durf er dus eigenlijk geen uitspraken over te doen.

Groet, Sara

PS: het profiel waar de door jou aangehaalde regeling op doelt moet worden opgesteld door de wederpartij van contractant, Dexia dus in deze en niet door de tussenpersoon. Die heeft enkel een bemiddelende rol in de pré contractuele fase en moet enkel contractant en Dexia bij elkaar brengen waarna deze twee samen de overeenkomst sluiten.

Sara, wanneer ik Dexia om mijn klantprofiel vraag verwijzen zij mij door naar mijn tussenpersoon

.

Beste EL,

Dan citeer je deze regeling en wijs je hen op het feit dat zij sinds inwerkingtreding van die regeling verantwoordelijk zijn voor het opstellen van genoemd profiel en niet de door hen gehanterde tussenpersoon. Je vraagt ze dan heel nadrukkelijk aan te geven of zij zich aan deze regeling hebben gehouden en dus een profiel van jou hebben, of de regeling genegeerd hebben. VAndaaruit kun je verder. In elk geval moet je dan dus goed uitzoeken wat voor'n sanctie de regeling in het leven roept voor instellingen die de voorschriften overschreiden.
Succes,
Sara

Beste Sara, bedankt voor je snelle reactie steeds.

Gelden deze bepalingen nu ook voor aandelenleaseprodukten?
Ik hoor wel eens opmerkingen over huurkoop etc., en dat het dan allemaal weer anders ligt.

Want anders zijn dit toch keiharde bewijzen dat ze niet aan hun verplichtingen voldaan hebben.

Volgens mij doet het aan de toepasselijkheid van de door jouw geciteerde regeling niets af indien de rechter de overeenkomsten kwalificeert als huurkoop of koop op afbetaling. Het product waarop de koop zich richt blijft een product waar de door jou geciteerde regeling zich op richt lijkt me.

bij het bkr staan de lease producten vermeld als huurkoop (HK)

Beste Jenny,

Als dat zo is, dan is dat heel erg mooi.

Beste Sara

Ik heb mijn gegevens opgevraagd bij het bkr en mijn laese contracten staan geregistreerd als huurkoop. Wat betreft de zorgplicht
die zijn zij voor zover het mijzelf betreft niet nagekomen. ze hebben bij mij helemaal geen financiele informatie ingewonnen wat betreft mijn inkomen en lasten. dus zijn zij wat mij betreft in gebreke gebleven.