Radar

Mijn vader en moeder hebben een koopwoning en een testament op langstlevende. Zij hebben 2 kinderen (mijn zus en ik). Mijn moeder is 3 jaar geleden overleden. Destijds moesten wij bij de notaris een akte ondertekenen, zodat mijn vader vruchtgebruik kon maken van de woning. En die akte hebben wij allemaal getekend.

Nu, 3 jaar later, heeft mijn vader de woning verkocht. Dit betekent nu toch ook dat het kindsdeel opeisbaar is? Ik dacht dat de verdeling van de nalatenschap door de notaris wordt geregeld, maar deze zegt dat vader zelf de verdeling en uitbetaling regelt. Kan dit zomaar?

De verstandhouding met mijn vader is enorm verslechterd en heb dus geen contact meer met mijn zus en vader. Ik denk dus ook, dat als mijn vader het kindsdeel zelf moet regelen, dat dit niet gebeurt.

Als het waar is wat de notaris vertelt (vader dient zelf de verdeling en uitbetaling te regelen), wat heeft dan een testament nog voor nut?

Volgens mij is het zo, dat omdat je vader nog leeft, hij dit inderdaad moet regelen.
Pas als hij overlijdt kan dit via een notaris geregeld worden.
Als je moeder een 'normaal' testament had gehad, had je het nu kunnen opeisen.
Maar ik weet dit niet 100% zeker, dus pin me er niet op vast.

precies wat hierboven wordt gezegd , nu ken uw vader het regelen, pas als uw vader is overleden gaat het via de notaris.

Laten we eerst even zeker hebben wat voor testament moeder nou precies had. Een langstlevende testament komt namelijk in vele vormen voor. De meeste voorkomende was de zogenaamde ouderlijke boedelverdeling. Dat is mogelijk als het testament voor 1 januari 2003 was opgesteld. Was het testament later opgesteld dan is de kans groot dat er een wettelijke verdeling in opgenomen is.

Maar een echt vruchtgebruiktestament is ook mogelijk. Dat is een heel andere regeling.

Vooralsnog ga ik uit van een langstlevende constructie inhoudende de ouderlijke boedelverdeling of de wettelijke verdeling. In die gevallen is vader eigenaar geworden van alle goederen en mag hij dus doen en laten wat hij wil. Om de kinderen dan niet tekort te doen, hebben de kinderen een vordering op vader gekregen ter grootte van hun erfdeel. Die vordering is pas opeisbaar als vader overleden is of in de gevallen die in het testament vermeld zijn. Je moet dan dus in de wachtkamer plaatsnemen totdat vader ook overleden is.

Het kan zijn dat in het testament staat dat de vordering opeisbaar is bij verkoop van de woning, maar dat komt niet vaak voor. Kijk hiervoor naar de inhoud van het testament van moeder. Staat er wel in dat de vordering opeisbaar is bij verkoop van de woning dan is vader niet meteen verplicht om uit te keren. Jij kunt opeisen. Dat zul je dus eerst moeten doen. En dan zal vader inderdaad tot uitkering moeten overgaan. Dat regelt de notaris niet. Ook al zou je nu al overgaan tot opeising van je vordering en willen dat bij de verkoop jou deel wordt uitgekeerd, dan mag de notaris daar niet aan meewerken. De notaris is verplicht het verkoopsaldo over te maken naar een rekening van je vader. Jij bent "slechts" een gewone schuldeiser van je vader. En daar mag de notaris niet meer aan uitkeren.

Het gemak van een langstlevende testament zoals hiervoor aangegeven is dat de verdeling van de nalatenschap al plaatsvindt door het overlijden van, in dit geval, moeder. Op dat moment werkt het testament al en is vader eigenaar geworden van alle goederen. De notaris hoeft dan alleen maar een verklaring van erfrecht op te stellen waarin deze conclusie is vermeld. En dat is dus het nut van het testament.

Een verdere verdeling van de nalatenschap kan dus niet en is ook niet nodig. Als vader overleden is, zal de nalatenschap verdeelt moeten worden tussen jou en je zus. Dat kun je ook zelf, maar als de verstandhouding niet al te best is of jullie er geen zin/tijd voor hebben, kan de notaris die verdeling ook regelen.

Een testament geeft dus geen verdere regeling, maar alleen een regeling voor wat er moet gebeuren op het moment dat iemand overleden is. wat er daarna gebeurt ziet het testament niet op. Dat kan overigens ook niet omdat je dan onzekere toekomstige zaken zou regelen.

Mijn ouders hadden inderdaad een testament op langstlevende voor 1 januari 2003. Na haar overlijden hebben wij allemaal (zus, vader en ik) een akte ondertekend voor vruchtgebruik van de woning.

De woning is nu verkocht. De woning wordt op 8 september 2010 op naam gezet van de nieuwe bewoners. Mijn vader is de enige die een handtekening hoeft te zetten. Wel vreemd dat mijn zus en ik hiervoor geen handtekening meer hoeven te plaatsen. Wij zijn immers wel erfgenamen (kindsdeel van moeder). Of komt dit omdat destijds die akte van vruchtgebruik is getekend? Geef je daarmee alle rechten dan ook uit handen? En wat was er dan gebeurd als wij die akte van vruchtgebruik destijds niet hadden ondertekend? Had ik dan mijn kindsdeel wel kunnen opeisen? Aangezien ik geen kopie heb van hun testament, kan ik deze dan opvragen bij de notaris?

Je kunt een kopie van het testament opvragen bij de notaris die het testament heeft opgesteld.

Overigens ben ik er nu wel zeker van dat je moeder geen vruchtgebruik testament had, maar een ouderlijke boedelverdeling. Je hebt bij de notaris dan alleen een verklaring van zuivere aanvaarding en berusting hoeven tekenen. Door de ouderlijke boedelverdeling is vader automatisch door het overlijden van moeder eigenaar geworden van alle goederen. Hij kan en mag dus doen en laten daarmee wat hij wil. Jij hebt slechts een papieren vordering waarmee je moet wachten om die op te eisen.

Je bent dus wel erfgenaam, maar geen eigenaar. Dat is het gevolg van het testament. Overigens ook precies de bedoeling van het testament: er voor zorgen dat de langstlevende goed verzorgt achterblijft en niet constant rekening hoeft te houden met de kinderen.

Je hebt dus geen rechten prijsgegeven, omdat je nooit hebt gehad. Als je destijds niet meegewerkt had, waren er een aantal mogelijkheden geweest. De eerste is dat je bij de rechter had moeten verschijnen en dat de rechter je een termijn had gegeven waarbinnen je een keuze moest maken. Of, en dat is afhankelijk van de inhoud van het testament, het testament had gewoon gewerkt, maar door je weigering had je alleen nog maar recht gehad op je legitieme portie. Ook dat is een geldvordering die je pas kunt opeisen als vader overleden is, maar de hoogte van de vordering is maar de helft van wat je anders gekregen zou hebben. Ten slotte had je door enkel stilzitten de nalatenschap ook zuiver aanvaardt en berust in het testament.

Als je moeder overigens wel een vruchtgebruik testament had, dan heb jij een afschrift van die akte gehad en ben je ieder jaar verplicht de bloot-eigendom van de nalatenschap van je moeder op te geven in Box 3 voor de Inkomstenbelasting. Lijkt me niet dat dat het geval is.