Te mondig?
Geplaatst: 02 jul 2003 21:48
datum: 28-06-2003
Te mondig?
Erik van der Walle
De burger is mondiger aan het worden, en de belegger ook. Vorig jaar kreeg de klachtencommissie van het Dutch Securities Institute (DSI), het keurmerkinstituut van de effectenbranche, ruim drie keer zoveel klachten van beleggers als het jaar ervoor. Voelden in 2001 381 mensen zich benadeeld door bank of effectenhandelaar, vorig jaar liep dat aantal op tot 1.257 klachten.
De meeste klachten in 2002 gingen over leaseproducten: de belegger zou, vooral door marktleider Legio Lease, niet goed zijn voorgelicht over het risico van deze aandelen die op krediet werden gekregen. Voorlopig zijn deze klachten op een apart stapeltje gelegd, tot de rechter zich heeft uitgelaten over aandelenlease. En een aantal beleggers heeft zich al verzoend met een schikking van de Dexia Bank, die Legio Lease recentelijk van Aegon heeft overgenomen. Daarnaast heeft de toename ongetwijfeld ook te maken met het slechte beursklimaat van de afgelopen tijd: de belegger was tot zo'n twee jaar geleden gewend om te verdienen en niet om te verliezen.
Gemiddeld wijst het keurmerkinstituut tweederde van de klachten af. In minder dan 10 procent van de gevallen wordt het 'slachtoffer' volledig in het gelijk gesteld en daarvoor financieel gecompenseerd. Soms worden de financiële instellingen voor de 'gewone' rechter gesleept: over de slagingskans voor de belegger bij de rechtbank bestaan geen statistieken.
Mede door de verslechtering van het beursklimaat erkennen banken en andere effecteninstellingen dat er een vorm van zorgplicht bestaat. Om de klant goed te bedienen is een adviseur tegenwoordig verplicht een 'risicoprofiel' van een belegger maken. Met een half miljoen euro van een multimiljonair kan misschien riskant belegd worden, maar dat geldt niet voor een klant bij wie dat geld in de toekomst als pensioenvoorziening dient.
De zorgplicht omvat ook de informatie die de bank moet geven over de zogenoemde margin van een klant. Beleggers die in opties handelen zijn verplicht daar een onderpand tegenover te stellen. Zo'n onderpand of dekking, in de vorm van effecten of van een geldbedrag, heet margin. Een margin wordt berekend aan de hand van onder meer de risico's die de belegger loopt met zijn opties. De bank moet controleren of de belegger aan zijn marginverplichting voldoet en de cliënt hiervan op de hoogte stellen.
Niettemin vraagt de financiële branche zich inmiddels ook af of de klagende belegger niet doorschiet. Onlangs kwam de Nederlandse Vereniging van Banken met een circulaire waarin wordt getracht de eigen verantwoordelijkheid van de bank af te bakenen. Zo adviseert de branchevereniging de banken om toch vooral - bij voorkeur schriftelijk - te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid van de belegger.
Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Handelsblad BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.
Te mondig?
Erik van der Walle
De burger is mondiger aan het worden, en de belegger ook. Vorig jaar kreeg de klachtencommissie van het Dutch Securities Institute (DSI), het keurmerkinstituut van de effectenbranche, ruim drie keer zoveel klachten van beleggers als het jaar ervoor. Voelden in 2001 381 mensen zich benadeeld door bank of effectenhandelaar, vorig jaar liep dat aantal op tot 1.257 klachten.
De meeste klachten in 2002 gingen over leaseproducten: de belegger zou, vooral door marktleider Legio Lease, niet goed zijn voorgelicht over het risico van deze aandelen die op krediet werden gekregen. Voorlopig zijn deze klachten op een apart stapeltje gelegd, tot de rechter zich heeft uitgelaten over aandelenlease. En een aantal beleggers heeft zich al verzoend met een schikking van de Dexia Bank, die Legio Lease recentelijk van Aegon heeft overgenomen. Daarnaast heeft de toename ongetwijfeld ook te maken met het slechte beursklimaat van de afgelopen tijd: de belegger was tot zo'n twee jaar geleden gewend om te verdienen en niet om te verliezen.
Gemiddeld wijst het keurmerkinstituut tweederde van de klachten af. In minder dan 10 procent van de gevallen wordt het 'slachtoffer' volledig in het gelijk gesteld en daarvoor financieel gecompenseerd. Soms worden de financiële instellingen voor de 'gewone' rechter gesleept: over de slagingskans voor de belegger bij de rechtbank bestaan geen statistieken.
Mede door de verslechtering van het beursklimaat erkennen banken en andere effecteninstellingen dat er een vorm van zorgplicht bestaat. Om de klant goed te bedienen is een adviseur tegenwoordig verplicht een 'risicoprofiel' van een belegger maken. Met een half miljoen euro van een multimiljonair kan misschien riskant belegd worden, maar dat geldt niet voor een klant bij wie dat geld in de toekomst als pensioenvoorziening dient.
De zorgplicht omvat ook de informatie die de bank moet geven over de zogenoemde margin van een klant. Beleggers die in opties handelen zijn verplicht daar een onderpand tegenover te stellen. Zo'n onderpand of dekking, in de vorm van effecten of van een geldbedrag, heet margin. Een margin wordt berekend aan de hand van onder meer de risico's die de belegger loopt met zijn opties. De bank moet controleren of de belegger aan zijn marginverplichting voldoet en de cliënt hiervan op de hoogte stellen.
Niettemin vraagt de financiële branche zich inmiddels ook af of de klagende belegger niet doorschiet. Onlangs kwam de Nederlandse Vereniging van Banken met een circulaire waarin wordt getracht de eigen verantwoordelijkheid van de bank af te bakenen. Zo adviseert de branchevereniging de banken om toch vooral - bij voorkeur schriftelijk - te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid van de belegger.
Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Handelsblad BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.
