[ archief ] zonnebrandmiddelen

[chubi]

Uit angst voor huidkanker moeten we de
zon zoveel mogelijk mijden en smeren
we ons deze zomer weer van top tot
teen in met beschermingsfactor twintig.
Ten onrechte, stelt epidemioloog Luc
Bonneux, de zon is goed voor ons.
l nr 3 juni 2004 l 9
Volgens neodarwinistische theorieën is onze
huid getaand naar onze breedtegraad. Het naast
elkaar leggen van Nasa-kaarten, levert een goed
beeld op van de zonblootstelling op aarde zoals
die wordt gemeten door satellieten. De correlatie
met de aangeboren huidskleur van natuurvolkeren
is meer dan negentig procent. Hoe
meer zon, hoe donkerder de huid. Huidskleur is
dus moeilijk door toeval te verklaren.
Er is een balans tussen fototoxiciteit en fotoprotectie,
de schade en bescherming door zonlicht.
De oorspronkelijke jager op de Afrikaanse savannes
was zeer waarschijnlijk pekzwart. De zon
maakt vitamines kapot, die vooral bij de
groei belangrijk zijn. Een donkere huid
beschermt daartegen. Daarom worden we
donker onder invloed van de zon. Trekt de mens
gedurende de evolutie naar plekken waar minder
zon is, dan wordt hij bleker. Dat kan alleen
als homo sapiens zon nodig heeft: niet te veel
en niet te weinig.
In Australië en Nieuw-Zeeland komt onder blanke
mensen veel fatale huidkanker voor. Uit deze
cijfers spruit de huidige angst voor de zon voort,
die ook hier in het Westen om zich heen grijpt.
In Australië en Nieuw-Zeeland wonen veel rossige,
sproetige Engelsen, die uit een regenachtig,
somber klimaat stammen. Zij zijn niet aangepast
aan de scherpe zon van Australië. Voor kinderen
die jong geëmigreerd zijn, geldt het hoge sterftecijfer
aan huidkanker van Australië. Maar als
zo iemand pas op volwassen leeftijd emigreert,
heeft hij desondanks weinig kans op fatale huidkanker.
Het uit de zon praten van volwassenen is
dus overbodig. En bij kinderen is buiten spelen
uiterst belangrijk voor een goede ontwikkeling –
zolang gewaakt wordt voor zonnebrand.
Door te weinig zon krijg je tekorten aan vitamine
D. Tegenwoordig komt bijvoorbeeld weer
vaker rachitis voor. En ook de kans op non-
Hodgkin lymfoom – een vorm van bloedkanker –
multiple sclerose en diabetes type 2 hangt nauw
samen met de breedtegraad. Rachitis heet niet
voor niets Engelse ziekte.
Onze voorouders werkten veel op het veld en
werden van jongs af aan blootgesteld aan de
zon. Ze werden probleemloos bruin. Maar nu
zitten mensen te veel binnen en van de ene op
de andere dag doen ze dan op een zuidelijk
strand een overdosis zon op. De industrie is daar
allerlei smeersels voor gaan maken. Die gaan
grif over de toonbank door ‘marketing by fear’,
het is bangmakerij om geld te verdienen. Of die
producten werkelijk helpen is niet bekend.
Mensen die veel smeren krijgen meer huidkanker.
Ze smeren te veel omdat ze te veel in de
verkeerde zon zitten, en ze smeren daarbij kennelijk
nog te weinig. Of smeren helpt gewoon
niet: we weten het niet.
‘Voorbakken’ vroeg in het jaar beschermt ons
wel tegen verbranding later in het jaar. Bouwvakkers
hebben bijvoorbeeld weinig melanomen
– kwaadaardige moedervlekken – terwijl zij wel
altijd aan de zon zijn blootgesteld. De zon doet
je huid inderdaad verouderen. Je krijgt er meer
rimpels van, maar daar ga je niet aan dood.
De jaarlijks weerkerende oproep tot screening
door dermatologen is dan ook een aperte
schande. Dat riekt meer naar gratis consultatie
van de kwakzalver die vervolgens dure therapieën
verkoopt, dan naar medisch ‘evidence’.
Bewijs wordt zelfs niet verzameld, zelfs niet in
Australië, omdat het op voorhand een nutteloze
bezigheid is.
Leef natuurlijk, op het ritme van de seizoenen.
Oma had gelijk: kinderen moeten buiten spelen,
lekker veel bewegen in de zon. Zwaarlijvigheid
bij kinderen is een veel groter probleem voor de
volksgezondheid dan zonlicht. Bij de volgende
golf van bangmakerij moet de arts zich afvragen
welke motieven daarmee worden gediend: de
gezondheid van kinderen en volwassenen, of de
financiële gezondheid van de aandeelhouders
uit de industrie.
Zon verstandig,
word bruin
”
tekst > Joost van der Gevel, foto > Luc Bonneux
>> Kinderen moeten buiten spelen

Bron: scan 2004

==========================

Goed nieuws voor zonneaanbidders
Zonnebaden is helemaal niet ongezond. Integendeel, te weinig zon leidt tot een vitamine D tekort, wat grote negatieve gevolgen heeft voor de gezondheid.

Een tekort aan vitamine D is vrijwel zeker een van de oorzaken van meer dan 25 chronische ziekten, waaronder zestien soorten kanker, diabetes, hoge bloeddruk, multiple sclerose, onvruchtbaarheid en tandrot. Het Britse Health Research Forum presenteert deze resultaten in een onderzoeksrapport waarin ze het onderzoek naar zonnebaden en vitamine D deficiëntie van de laatste tien jaar samenvat.

De misvatting dat veel zon slecht voor de gezondheid zou zijn, richt volgens de wetenschappers grote schade aan op de volksgezondheid. Als je te weinig in de zon te komt, kan je een vitamine D tekort krijgen. Vitamine D is een essentieel hormoon dat je lichaam alleen kan produceren met behulp van zonlicht.

Het hormoon reguleert processen in minimaal dertig verschillende weefsels. Zo zorgt het voor de opname van calcium uit voedsel en dat het calcium in je botten komt. Verder reguleert de stof de groei en activiteit van verscheidene organen. Een vitamine D tekort tijdens zwangerschap is bijvoorbeeld in verband gebracht met schizofrenie en jeugddiabetes bij het kind.

Misvattingen

Veel gezondheidsorganisaties geven het advies om zo min mogelijk in de zon te zitten om huidkanker te voorkomen. Volgens het onderzoeksrapport stoelt dit beleid op een drietal misvattingen.

De eerste misvatting is dat even buiten zijn voldoende vitamine D geeft in ons gematigd klimaat. In het rapport staat dat de korte periodes die je in het dagelijks leven buiten bent, niet genoeg zonlicht geven om vitamine D te produceren. Zomers is de zon nog wel fel genoeg voor de dagelijkse behoefte, maar als je slechts enkele minuten per dag buiten doorbrengt, leg je niet een gezonde voorraad aan voor in de zonarme winter.

Verder is bruinen is niet ongezond. De wijdverbreide angst voor huidkanker door zonnen is volgens de onderzoekers ongegrond. Een gebruinde huid verhoogt de kans op huidkanker niet, maar zonnebrand moet natuurlijk nog altijd voorkomen worden. Het negatieve zonnebaadadvies van Britse kankerbestijdingsorganistaties is gebaseerd op cijfers uit zonrijkere landen als Australië. De laatste tien jaar is er geen enkel bewijs gevonden voor de schadelijke gevolgen van een 'kleurtje'. Integendeel, het er is alleen maar bewijs gevonden dat aantoont dat bruinen juist goed is voor de gezondheid. Een gebruinde huid beschermt tegen huidkanker en zonnebaden verlaagt onder andere de kans op prostaatkanker.

Dat het gebruik van zonnecrème huidkanker voorkomt, is ook een misvatting volgens het rapport. Uit sommige studies blijkt zelfs dat het gebruik ervan een hoger risico op kanker geeft. Zonnecrème met een hoge factor zorgt bovendien ervoor dat de huid geen vitamine D kan maken. De onderzoekers adviseren daarom dat je je beter pas na vijf à tien minuten in de zon kan insmeren.

[eeliane]

Bij een aantal keren verbranding is de kans op huidkanker groter, dat moet je dus zien te vermijden.
Daar iedereen maar lukraak in de zon gaat zitten en onze huid er niet tegen kan is bescherming nog steeds goed, (meestal maar 2 weken per jaar toch??) Of moeten we allemaal maar verbranden...

[chubi]

je kunt het toch opbouwen en in een windtentje gaan liggen waar schaduw is of een parasol opsteken.

[eeliane]

Dat lukt niet iedereen hoor, zeker kinderen niet, die rommelen maar wat bij t water of liggen de hele dag in t zwembad...

[chubi]

Kinderen kun je laten spelen in luchtige kleding. En ze af en toe roepen om wat water te drinken onder de parasol of tentje