Eteck verlaagt GJ-prijs maar verhoogt vaste kosten fors

[CyberJan]

Ik ben al 23 jaar aangesloten op stadsverwarming van Eteck in Amersfoort. Zoals bij veel warmtenetten heb ik geen keuzevrijheid en kan ik niet overstappen naar een andere leverancier.

Voor 2026 verlaagt Eteck het variabele tarief per GJ warmte, maar verhoogt tegelijkertijd de vaste kosten fors. Op papier lijkt dat gunstig, maar in de praktijk pakt het anders uit.

Concreet:
– In 2025 betaalde ik ongeveer € 760 per jaar aan vaste kosten.
– In 2026 stijgen die vaste kosten naar ongeveer € 828 per jaar.
Dat is een stijging van € 67 per jaar, oftewel bijna 9 procent.

De grootste stijging zit in de afleverset (warmtewisselaar):
– 2025: ongeveer € 150 per jaar
– 2026: ongeveer € 179 per jaar
Dat is een stijging van € 28 per jaar, oftewel circa 18,7 procent.

Deze afleverset is bij mij al 23 jaar oud. Ik ben de eerste bewoner van de woning. In al die jaren is slechts één klep en één warmtemeter vervangen. Er is nooit een complete vervanging of upgrade geweest. De installatie is technisch eenvoudig en grotendeels afgeschreven.

Het variabele tarief per GJ daalt wel, maar bij een normaal jaarverbruik van ongeveer 21 GJ levert dat slechts een besparing op van zo’n € 60 per jaar. Die besparing wordt vrijwel volledig tenietgedaan door de hogere vaste kosten. Per saldo blijft de warmterekening gelijk of wordt zelfs iets hoger.

Het probleem is dat vaste kosten niet te beïnvloeden zijn. Zuinig stoken loont daardoor nauwelijks. Zeker bij warmtenetten, waar je geen keuze hebt en niet kunt overstappen, voelt het onredelijk dat juist deze vaste, onontkoombare kosten zo hard stijgen.

Formeel blijft Eteck binnen de regels, maar in de praktijk voelt het alsof consumentenbescherming wordt uitgehold door kosten te verschuiven van variabel naar vast.

Ik ben benieuwd of andere Eteck-klanten of mensen met stadsverwarming dit herkennen en wat hun ervaringen zijn.

[Moneyman]

Wat heeft Eteck zelf gecommuniceerd over deze wijzigingen en de keuzes erachter?

[CyberJan]

@Moneyman



en dat was alles.

[Moneyman]

OK, maar dat is toch gewoon een logisch verhaal?

Dat bij een laag verbruik het profijt van lagere variabele kosten wellicht niet opweegt tegen de verhoging van de vaste kosten, maakt niet dat die keuze onlogisch of onredelijk is.

Want laten we wel zijn: je hebt het over "forse verhogingen", maar per saldo praat je over een verhoging € 5,58 euro per maand, waar een verlaging van € 5,00 tegenover staat.

Ergo: die "forse verhoging" bedraagt welgeteld € 0,58 per maand

Zuinig stoken loont overigens natuurlijk nog steeds, het levert je gewoon nog steeds een lagere maandrekening op dan wanneer je niet zuinig stookt.

[CyberJan]

Dat is precies waar het misgaat in de redenering, en waarom dit voor veel mensen wél een probleem is.

Het gaat niet om die € 0,58 per maand op zichzelf. Het gaat om hoe die uitkomst tot stand komt en wat dat betekent voor prikkels en risico’s.

1. Verschuiving van beïnvloedbaar naar onbeïnvloedbaar
De verlaging zit in het variabele deel (per GJ), de verhoging in vaste kosten. Vaste kosten kun je niet beïnvloeden, wat je ook doet. Daarmee wordt een steeds groter deel van de rekening “vastgezet”. Dat is wezenlijk iets anders dan een eerlijke prijsstijging.

2. Zuinig stoken loont relatief minder
Natuurlijk betaal je minder als je minder verbruikt. Maar het punt is dat het verschil tussen zuinig en minder zuinig stoken kleiner wordt, omdat een groter deel van de rekening vast is. Dat is precies waarom toezichthouders variabele tarieven belangrijk vinden.

3. Het effect verschilt per huishouden
Die € 0,58 geldt bij ongeveer 21 GJ. Bij lager verbruik (klein huishouden, goed geïsoleerde woning, bewuste bespaarder) pakt dit relatief ongunstiger uit. Juist de mensen die hun verbruik al laag hebben, worden hier harder geraakt.

4. De afleverset is 23 jaar oud
Een verhoging van bijna 19 procent voor de “huur” van een installatie die al decennia is afgeschreven en nauwelijks onderhoud heeft gehad, is niet kostenlogisch. Dat staat los van het saldo aan het eind van de streep.

5. Monopoliecontext
In een vrije markt kun je zeggen: stap over. Bij warmtenetten kan dat niet. Juist daarom is de verhouding vast/variabel geen detail, maar de kern van consumentenbescherming.

Kortom:
Het gaat niet om “paniek over 58 cent”, maar om een structurele verschuiving van kosten naar vaste posten, waardoor besparen steeds minder effect heeft en risico’s eenzijdig bij de consument worden gelegd. Dat is precies waarom dit onderwerp aandacht verdient.

[16again]

OK, maar dat is toch gewoon een logisch verhaal?

Logisch??
Eteck wijst naar CBS inflatie cijfers voor de vaste kosten. En noemt de verhoging een lichte stijging.
Maar de door TS genoemde percentages van 9 en zelfs ruim 18% lijken in de verste verte niet op CBS inflatiecijfers.

[witte angora]

Toch denk ik dat die stijging van bijna 9 procent prima verklaarbaar is. De kosten om de boel te onderhouden, personeel, kantoor, en alles wordt immers steeds duurder. Ok, 9% is een stuk meer dan de inflatie. Aan de andere kant: is dit ieder jaar zo, of hebben ze de stijgende kosten jarenlang niet, of te weinig, doorberekend? In dat geval krijg je toch een soort inhaalslag.

[Moneyman]

OK, maar dat is toch gewoon een logisch verhaal?

Logisch??
Eteck wijst naar CBS inflatie cijfers voor de vaste kosten. En noemt de verhoging een lichte stijging.
Maar de door TS genoemde percentages van 9 en zelfs ruim 18% lijken in de verste verte niet op CBS inflatiecijfers.

Ja, logisch. Een generieke prijsstijging beoordelen op de contextloze percentages van één individuele casus lijkt me nogal weinig zinvol.

[Speedy123]

Een zeer herkenbaar verhaal. De grootste klacht over stadsverwarming is de gedwongen winkelnering en de hoge vaste kostenstructuur.

Ben zelf in het verleden jarenlang stadsverwarming klant van Eneco geweest. De totale kosten van warmte voor een appartement met energie label A waren 120 euro per maand. Voornamelijk veroorzaakt door de hoge vaste kosten. Sinds ik in een koopappartement in Zoetermeer woon, ook met energie label A, heb ik weer gas. De totale kosten voor warmte zijn ongeveer 60 euro per maand.

Uiteraard ben ik nu wel zelf verantwoordelijk voor het ketel onderhoud en de ketel vervanging eens in de 15 jaar. Maar ook dan blijft het kostenplaatje van verwarmen met gas stukken voordeliger.

Ook gold jarenlang dat ik niet in aanmerking kwam voor hoge kortingen op gas en licht omdat ik geen gas afnam. Bijna altijd wordt je uitgesloten van acties als je alleen stroom afneemt.

Stadsverwarming is gewoon één van de duurste manieren om een huis van warmte te voorzien.

[16again]

Ja, logisch. Een generieke prijsstijging beoordelen op de contextloze percentages van één individuele casus lijkt me nogal weinig zinvol.

Denk je nu echt dat zijn buurman een andere verhoging krijgt?
Als bedrijf heb je wel wat uit te leggen als je naar CBS inflatiecijfers verwijst, maar een veel grotere verhoging hanteert. Die uitleg heeft TS niet gehad.

Achtergrond: Het niet meer dan anders principe maximeert GJ prijzen, daarom worden de warmtewisselaars duur betaald.

[rwolters]

Dat is precies waar het misgaat in de redenering, en waarom dit voor veel mensen wél een probleem is.

Het gaat niet om die € 0,58 per maand op zichzelf. Het gaat om hoe die uitkomst tot stand komt en wat dat betekent voor prikkels en risico’s.

1. Verschuiving van beïnvloedbaar naar onbeïnvloedbaar
De verlaging zit in het variabele deel (per GJ), de verhoging in vaste kosten. Vaste kosten kun je niet beïnvloeden, wat je ook doet. Daarmee wordt een steeds groter deel van de rekening “vastgezet”. Dat is wezenlijk iets anders dan een eerlijke prijsstijging.

2. Zuinig stoken loont relatief minder
Natuurlijk betaal je minder als je minder verbruikt. Maar het punt is dat het verschil tussen zuinig en minder zuinig stoken kleiner wordt, omdat een groter deel van de rekening vast is. Dat is precies waarom toezichthouders variabele tarieven belangrijk vinden.

3. Het effect verschilt per huishouden
Die € 0,58 geldt bij ongeveer 21 GJ. Bij lager verbruik (klein huishouden, goed geïsoleerde woning, bewuste bespaarder) pakt dit relatief ongunstiger uit. Juist de mensen die hun verbruik al laag hebben, worden hier harder geraakt.

4. De afleverset is 23 jaar oud
Een verhoging van bijna 19 procent voor de “huur” van een installatie die al decennia is afgeschreven en nauwelijks onderhoud heeft gehad, is niet kostenlogisch. Dat staat los van het saldo aan het eind van de streep.

5. Monopoliecontext
In een vrije markt kun je zeggen: stap over. Bij warmtenetten kan dat niet. Juist daarom is de verhouding vast/variabel geen detail, maar de kern van consumentenbescherming.

Kortom:
Het gaat niet om “paniek over 58 cent”, maar om een structurele verschuiving van kosten naar vaste posten, waardoor besparen steeds minder effect heeft en risico’s eenzijdig bij de consument worden gelegd. Dat is precies waarom dit onderwerp aandacht verdient.

En wat nu als de vaste kosten voor de leverancier stijgen en de variabele kosten dalen? Dan moet je hele ingewikkelde omrekeningen gaan doen als je wijzigingen niet wilt doorberekenen aan gebruikers. Dan moet de leverancier hogere vaste kosten terugverdienen via variabele inkomsten. Daar wordt uiteindelijk ook niemand beter van. Ook gebruikers niet.

[Moneyman]

Dat is precies waar het misgaat in de redenering, en waarom dit voor veel mensen wél een probleem is.

Het gaat niet om die € 0,58 per maand op zichzelf. Het gaat om hoe die uitkomst tot stand komt en wat dat betekent voor prikkels en risico’s.

Op zich: eens. Maar dat maakt niet dat iedere wijziging die de verhouding tussen variabele en vaste kosten wijzigt, ook direct een probleem is.

1. Verschuiving van beïnvloedbaar naar onbeïnvloedbaar
De verlaging zit in het variabele deel (per GJ), de verhoging in vaste kosten. Vaste kosten kun je niet beïnvloeden, wat je ook doet. Daarmee wordt een steeds groter deel van de rekening “vastgezet”. Dat is wezenlijk iets anders dan een eerlijke prijsstijging.

Dat dit verschuift, klopt. Maar dat maakt het natuurlijk niet automatisch oneerlijk.

2. Zuinig stoken loont relatief minder
Natuurlijk betaal je minder als je minder verbruikt. Maar het punt is dat het verschil tussen zuinig en minder zuinig stoken kleiner wordt, omdat een groter deel van de rekening vast is. Dat is precies waarom toezichthouders variabele tarieven belangrijk vinden.

Ook dit klopt natuurlijk - relatief dan. Maar ook hier blijkt nergens uit waarom dat dan gelijk oneerlijk zou zijn.

3. Het effect verschilt per huishouden
Die € 0,58 geldt bij ongeveer 21 GJ. Bij lager verbruik (klein huishouden, goed geïsoleerde woning, bewuste bespaarder) pakt dit relatief ongunstiger uit. Juist de mensen die hun verbruik al laag hebben, worden hier harder geraakt.

Ach, "harder"... juist bij die groep is het feitelijke effect verwaarloosbaar.

4. De afleverset is 23 jaar oud
Een verhoging van bijna 19 procent voor de “huur” van een installatie die al decennia is afgeschreven en nauwelijks onderhoud heeft gehad, is niet kostenlogisch. Dat staat los van het saldo aan het eind van de streep.

Of het is juist wél logisch - er zitten nu dus juist waarschijnlijk hoge(re) onderhouds- en/of vervangingskosten aan te komen.

5. Monopoliecontext
In een vrije markt kun je zeggen: stap over. Bij warmtenetten kan dat niet. Juist daarom is de verhouding vast/variabel geen detail, maar de kern van consumentenbescherming.

Klopt allemaal. Maar alweer: nergens blijkt uit dat dit in strijd zou zijn met wet- of regelgeving, of dat de consumenten onevenredig geschaad zouden worden in hun positie.

Kortom:
Het gaat niet om “paniek over 58 cent”, maar om een structurele verschuiving van kosten naar vaste posten, waardoor besparen steeds minder effect heeft en risico’s eenzijdig bij de consument worden gelegd. Dat is precies waarom dit onderwerp aandacht verdient.

Aandacht vragen is prima. Maar ik vind je argumenten dat er ook een probleem zou zijn weinig overtuigend. Je miskent bijvoorbeeld volledig de bedrijfseconomische kant van de zaak, zoals het gegeven dat hogere vaste kosten voor de leverancier eigenlijk ook alleen maar fatsoenlijk via vaste kosten aan de consument doorberekend kunnen worden.

[Moneyman]

Ja, logisch. Een generieke prijsstijging beoordelen op de contextloze percentages van één individuele casus lijkt me nogal weinig zinvol.

Denk je nu echt dat zijn buurman een andere verhoging krijgt?
Als bedrijf heb je wel wat uit te leggen als je naar CBS inflatiecijfers verwijst, maar een veel grotere verhoging hanteert. Die uitleg heeft TS niet gehad.

We weten helemaal niet of de buurman een andere verhoging kent. Er zijn immers legio methodes om kosten door te berekenen. Een generieke procentuele verhoging kan, een verhoging afhankelijk van staffels kan, een combinatie kan: je weet het niet. Evenmin weet je wat er voorgaande jaren gebeurd is of wanneer de laatste verhoging plaats heeft gevonden.

Sowieso heeft TS een laag verbruik en zal de procentuele verhoging die voor TS 9% is, voor iemand met een hoger verbruik dus lager uitvallen.

Ergo: blind staren op die 9% heeft geen enkel nut.

[CyberJan]

Rekenvoorbeeld: stadswarmte vs. gas (tussenwoning 2003, 2 personen)

Mijn situatie:

Tussenwoning, bouwjaar 2003

2-persoonshuishouden

Laag warmteverbruik: ongeveer 9 GJ per jaar (verwarming + warm water)

Stap 1 – Warmte omrekenen naar gas
1 m³ gas ≈ 0,03165 GJ
HR-ketelrendement ≈ 90%

9 GJ / (0,03165 × 0,90) ≈ 315 m³ gas per jaar

Stap 2 – Kosten gas (ANWB Energie, dynamisch)
Aannames (realistisch gemiddelde):

Gasprijs: € 1,35 per m³

Vaste kosten (netbeheer + levering): € 290 per jaar

Kosten:

Variabel: 315 × € 1,35 ≈ € 425

Vast: € 290

Totaal gas (zonder onderhoud): ± € 715 per jaar
Met ketelonderhoud (~ € 200): ± € 915 per jaar

Stap 3 – Kosten stadswarmte

Vaste kosten: ± € 760 per jaar

Variabele kosten (bij laag verbruik): ± € 420 per jaar

Totaal stadswarmte: ± € 1.180 per jaar

Vergelijking

Gas (incl. onderhoud): ± € 915

Stadswarmte: ± € 1.180

Verschil: stadswarmte is ± € 265 per jaar duurder
Zonder onderhoud meegerekend zelfs ruim € 450 per jaar.

Conclusie
Bij een laag verbruik werkt stadswarmte ongunstig door de hoge vaste kosten.
Bij gas dalen je kosten mee als je zuinig bent, bij stadswarmte nauwelijks.
Daar zit voor mij de kern van de discussie.

[Nijogeth]

En doe dat nu eens voor iemand die 20GJ verbruikt.

[16again]

Sowieso heeft TS een laag verbruik en zal de procentuele verhoging die voor TS 9% is, voor iemand met een hoger verbruik dus lager uitvallen.

Ergo: blind staren op die 9% heeft geen enkel nut.

Alsof het bedrijf erg genereus is , doordat variabele kosten dalen. Maar dat komt gewoon door de gedaalde energieprijzen.
Juist daarom is de focus van TS op de vaste lasten terecht. Variabele kosten kennen een grillig verloop, vaste lasten gaan nooit meer naar beneden.

Mooi moment voor extra verhoging vaste kosten zodra variabel naar beneden gaat, bijna niemand merkt het.
Gaat variabel dan later weer omhoog, dan kan de beschuldigende vinger naar de inkoopprijs van energie.

[CyberJan]

Overzicht: stadswarmte vs. gas bij verschillend verbruik
(Aannames: dynamisch gas ANWB € 1,35/m³, vaste gaskosten € 290 p/j, HR-ketelrendement 90%, ketelonderhoud € 200 p/j)

9 GJ per jaar
– Gasverbruik: ± 315 m³
– Kosten gas (incl. onderhoud): ± € 915
– Kosten stadswarmte: ± € 1.180
→ Stadswarmte: + € 265 per jaar

15 GJ per jaar
– Gasverbruik: ± 527 m³
– Kosten gas (incl. onderhoud): ± € 1.200
– Kosten stadswarmte: ± € 1.430
→ Stadswarmte: + € 230 per jaar

20 GJ per jaar
– Gasverbruik: ± 703 m³
– Kosten gas (incl. onderhoud): ± € 1.439
– Kosten stadswarmte: ± € 1.580
→ Stadswarmte: + € 140 per jaar

Kort samengevat:
Hoe lager het verbruik, hoe ongunstiger stadswarmte uitpakt door de hoge vaste kosten.
Bij hoger verbruik wordt het verschil kleiner, maar ook bij 20 GJ is stadswarmte niet goedkoper dan gas.

[witte angora]

Dus eigenlijk moet je de stadswarmte er uit mieteren en teruggaan naar gas. Of bedoel je dat niet?

[Nijogeth]

Het is jammer dat nu het verschil in prijs tussen de oude en nieuwe situatie voor die 15 en 20GJ er niet bijstaan. Volgens mij zijn die namelijk goedkoper uit nu.

[Speedy123]

Dus eigenlijk moet je de stadswarmte er uit mieteren en teruggaan naar gas. Of bedoel je dat niet?

Dat zou het voordeligste zijn voor de consument maar helaas, Nederland moet van het gas af. Daar waar Duitsland en Polen juist net aan het gas gaan.

Dus een gasaansluiting aanvragen, het kan nog wel voor oudere koopwoningen maar niet meer voor recente nieuwbouw. Huurwoningen zullen sowieso niet snel meer een gasaansluiting krijgen, de eigenaar heeft er geen belang bij, hooguit extra kosten.